Atharvaveda / 4 / 15 / 4
ग॒णास्त्वोप॑ गायन्तु॒ मारु॑ताः पर्जन्य घो॒षिणः॒ पृथ॑क्। सर्गा॑ व॒र्षस्य॒ वर्ष॑तो॒ वर्ष॑न्तु पृथि॒वीमनु॑ ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 4 | Sukta : 15 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : atharvaa | Devta : marudgaNaH, parjanyaH | Metre : viraaTpurastaadbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : gaNaastvopa gaayantu maarutaaH parjanya ghoShiNaH pRRithak. sargaa varShasya varShato varShantu pRRithiviimanu . 4.
Component Words : gaNaa . tvaa . upa . gaayantu . maarutaaH . parjanya . ghoShiNaH . pRRithak . sargaaH . varShasya . varShataH . varShantu . pRRithiviim . anu .15.4.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : मरुद्गणः, पर्जन्यः | छन्द : विराट्पुरस्ताद्बृहती | स्वर :
विषय : वृष्टि की प्रार्थना और गुणों का उपदेश।
पदपाठ : ग॒णा । त्वा॒ । उप॑ । गा॒य॒न्तु॒ । मारु॑ता: । प॒र्ज॒न्य॒ । घो॒षिण॑: । पृथ॑क् । सर्गा॑: । व॒र्षस्य॑ । वर्ष॑त: । वर्ष॑न्तु । पृ॒थि॒वीम् । अनु॑ ॥१५.४॥
पदार्थ : (पर्जन्य) हे मेघ ! (घोषिणः) आनन्द ध्वनि करनेवाले (मारुताः) ऋत्विज् लोगों के (गणाः) समूह (त्वा) तेरा (पृथक्) नाना प्रकार से (उप) आदरपूर्वक (गायन्तु) गान करें। (वर्षतः) बरसते हुए (वर्षस्य) वृष्टि जल की (सर्गाः) धाराएँ (पृथिवीम्) पृथिवी पर (अनु) अनुकूल (वर्षन्तु) बरसें ॥४॥"
भावार्थ : वृष्टि से अन्न आदि यज्ञ के पदार्थ उत्पन्न होते और याजक गण वृष्टि के गुणों को गा-गाकर आनन्द मनाते हैं ॥४॥
टिप्पणी :४−(गणाः) समूहाः (त्वा) त्वाम् (उप गायन्तु) उप आदरेण स्तुवन्तु (मारुताः) मरुतः-अ० १।२०।१। ऋत्विजः-निघ० ३।१८। मरुत्-अण्। ऋत्विक्संबन्धिनः (पर्जन्य) अ० १।२।१। हे सेचक, मेघ ! (घोषिणः) आनन्दघोषयुक्ताः (पृथक्) नानात्वेन (सर्गाः) प्रवाहाः (वर्षस्य) वृष्टिजलस्य (वर्षतः) सिञ्चतः (वर्षन्तु) आर्द्रीकुर्वन्तु (पृथिवीम्) (अनु) अनुकूलम् ॥