Atharvaveda / 4 / 19 / 4
यद॒दो दे॒वा असु॑रां॒स्त्वयाग्रे॑ नि॒रकु॑र्वत। तत॒स्त्वमध्यो॑षधेऽपामा॒र्गो अ॑जायथाः ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 4 | Sukta : 19 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : shukraH | Devta : apaamaargo vanaspatiH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadado devaa asuraa.mstvayaagre nirakurvata. tatastvamadhyoShadhe.apaamaargo ajaayathaaH . 4.
Component Words : yat . adaH . devaaH . asuraan . tvayaa . agre . niH.aakurvata . tataH . tvam . adhi . oShadhe . apaamaargaH . ajaayathaaH .19.4.
In Hindi:
ऋषि : शुक्रः | देवता : अपामार्गो वनस्पतिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : यत् । अ॒द: । दे॒वा: । असु॑रान् । त्वया॑ । अग्रे॑ । नि॒:ऽअकु॑र्वत । तत॑: । त्वम् । अधि॑ । ओ॒ष॒धे॒ । अ॒पा॒मा॒र्ग: । अ॒जा॒य॒था॒: ॥१९.४॥
पदार्थ : (अदः) वह (यत्) जो (अग्रे) पूर्वकाल में (त्वया) तेरे साथ होकर (देवाः) देवताओं [विद्वान् शूरों] ने (असुरान्) असुरों को (निरकुर्वत) निकाल दिया है, (ततः) उसीसे (ओषधे) हे ओषधिसमान तापनाशक राजन् ! (त्वम्) तू (अपामार्गः) संशोधक (अधि) अधिक करके (अजायथाः) प्रकट हुआ है ॥४॥"
भावार्थ : मनुष्य प्रशंसनीय काम करने से ही संसार में प्रशंसा पाते हैं ॥४॥
टिप्पणी :४−(यत्) यस्मात् (अदः) तत् (देवाः) विद्वांसः शूराः (असुरान्) सुरविरोधिनो दुष्टान् (त्वया) राज्ञा (अग्रे) पूर्वकाले (निरकुर्वत) निराकृतवन्तः। निवारितवन्तः (ततः) तस्मात् कारणात् (त्वम्) (अधि) उपरि वर्त्तमानः श्रेष्ठः सन् (ओषधे) हे ओषधिवत् तापनाशक राजन् ! (अपामार्गः) दोषाणाम् अपमार्जनशीलः संशोधकः (अजायथाः) उत्पन्नोऽभवः ॥