Atharvaveda / 4 / 39 / 4
अ॒न्तरि॑क्षं धे॒नुस्तस्या॑ वायुर्व॒त्सः। सा मे॑ वा॒युना॑ व॒त्सेनेष॒मूर्जं॒ कामं॑ दुहाम्। आयुः॑ प्रथ॒मं प्र॒जां पोषं॑ र॒यिं स्वाहा॑ ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 4 | Sukta : 39 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : a~Ngiraa | Devta : antarikSham | Metre : tripadaa mahaabRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : antarikSha.m dhenustasyaa vaayurvatsaH. saa me vaayunaa vatseneShamuurja.m kaama.m duhaam. aayuH prathama.m prajaa.m poSha.m rayi.m svaahaa . 4.
Component Words : antarikSham . dhenuH . tasyaaH . vaayuH . vatsaH . saa . me . vaayunaa . vatsena . iSham . uurjam . kaamam . duhaam . aayuH . prathamam . pra.ajaam . poSham . rayim . svaahaa .39.4.
In Hindi:
ऋषि : अङ्गिरा | देवता : अन्तरिक्षम् | छन्द : त्रिपदा महाबृहती | स्वर :
विषय : परमेश्वर के गुणों का उपदेश।
पदपाठ : अ॒न्तरि॑क्षम् । धे॒नु: । तस्या॑: । वा॒यु: । व॒त्स: । सा । मे॒ । वा॒युना॑ । व॒त्सेन॑ । इष॑म् । ऊर्ज॑म् । काम॑म् । दु॒हा॒म् । आयु॑: । प्र॒थ॒मम् । प्र॒ऽजाम् । पोष॑म् । र॒यिम् । स्वाहा॑ ॥३९.४॥
पदार्थ : (अन्तरिक्षम्) मध्यलोक (धेनुः) दुधैल गौ के समान है। (तस्याः) उस [धेनु] का (वत्सः) बच्चा रूप (वायुः) वायु है। (सा) वह [धेनु] (मे) मुझे (वत्सेन) बच्चा रूप (वायुना) वायु के साथ (इषम्) अन्न, (ऊर्जम्) पराक्रम, (कामम्) उत्तम मनोरथ, (प्रथमम् आयुः) प्रधान जीवन, (प्रजाम्) प्रजा, (पोषम्) पोषण और (रयिम्) धन (दुहाम्) परिपूर्ण करे। (स्वाहा) यह आशीर्वाद हो ॥४॥"
भावार्थ : वायु से अनेक प्रकार उपकार लेकर मनुष्य सुखी हों ॥४॥
टिप्पणी :४-सर्वं पूर्ववत् म० २, ३ ॥