Atharvaveda / 5 / 5 / 2
यस्त्वा॒ पिब॑ति॒ जीव॑ति॒ त्राय॑से॒ पुरु॑षं॒ त्वम्। भ॒र्त्री हि शश्व॑ता॒मसि॒ जना॑नां च॒ न्यञ्च॑नी ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 5 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : atharvaa | Devta : laakShaasuuktam | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yastvaa pibati jiivati traayase puruSha.m tvam. bhartrii hi shashvataamasi janaanaa.m cha nya~nchanii . 2.
Component Words : yaH . tvaa . pibati . jiivati . traayase . puruSham . tvam . martrii . hi . shashvataam . asi . janaanaam . cha. ni.aa~nchanii . 5.2.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : लाक्षासूक्तम् | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : ब्रह्म विद्या का उपदेश।
पदपाठ : य: । त्वा॒ । पिब॑ति । जीव॑ति । त्राय॑से । पुरु॑षम् । त्वम् । म॒र्त्री । हि । शश्व॑ताम् । असि॑ । जना॑नाम् । च॒। नि॒ऽअञ्च॑नी । ५.२॥
पदार्थ : (यः) जो पुरुष (त्वा) तेरा (पिबति) पान करता है, वह (जीवति) जीता है। (त्वम्) तू (पुरुषम्) उस पुरुष की (त्रायसे) रक्षा करती है। (शश्वताम्) अनेक (जनानाम्) जनों की (हि) निश्चय करके (भर्त्री) पालन करनेहारी (च) और (न्यञ्चनी) नित्य व्यापक शक्ति (असि) है ॥२॥ "
भावार्थ : मनुष्य परमेश्वर की महिमा जान कर सदा उद्योग करे, वही सब व्यापक सब सृष्टि को पालता है ॥२॥
टिप्पणी :२−(यः) पुरुषः (त्वा) त्वाम् (पिबति) प्रीत्या गृह्णाति (जीवति) प्राणान् धारयति (त्रायसे) रक्षसि (पुरुषम्) प्राणिनम् (त्वम्) (भर्त्री) पालयित्री शक्तिः (हि) निश्चयेन (शश्वताम्) संश्चत्तृपद्वेहत्। उ० २।८५। इति टुओश्वि गतिवृद्ध्योः−अति। स च डित्। निपातनात्साधुः। शश्वत्, बहुनाम−निघ० ३।१। बहूनाम्। अनेकानाम् (असि) भवसि (जनानाम्) जन्यमानानां प्राणिनाम् (च) (न्यञ्चनी) नि+अञ्चु गतिपूजनयोः−ल्युट्, ङीप्। नित्यव्यापिका ॥