Atharvaveda / 5 / 28 / 11
पुरं॑ दे॒वाना॑म॒मृतं॒ हिर॑ण्यं॒ य आ॑बे॒धे प्र॑थ॒मो दे॒वो अग्रे॑। तस्मै॒ नमो॒ दश॒ प्राचीः॑ कृणो॒म्यनु॑ मन्यतां त्रि॒वृदा॒बधे॑ मे ॥ 11॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 28 | Paryay : | Mantra No : 11
In English:
Seer : atharvaa | Devta : agnyaadayaH | Metre : pa~nchapadaatishakvarii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pura.m devaanaamamRRita.m hiraNya.m ya aabedhe prathamo devo agre. tasmai namo dasha praachiiH kRRiNomyanu manyataa.m trivRRidaabadhe me . 11.
Component Words : puram . devaanaam . amRRitam . hiraNyam . yaH . aa.avedhe . prathamaH . devaH . agre . tasmai . namaH . dasha . praachiiH . kRRiNomi . anu . manyataam . tri.avRRit . aa.avadhe . me .28.11.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : अग्न्यादयः | छन्द : पञ्चपदातिशक्वरी | स्वर :
विषय : रक्षा और ऐश्वर्य का उपदेश।
पदपाठ : पुर॑म् । दे॒वाना॑म् । अ॒मृतम् । हिर॑ण्यम् । य: । आ॒ऽवे॒धे । प्र॒थ॒म: । दे॒व: । अग्रे॑ । तस्मै॑ । नम॑: । दश॑ । प्राची॑: । कृ॒णो॒मि॒ । अनु॑ । म॒न्य॒ता॒म् । त्रि॒ऽवृत् । आ॒ऽवधे॑ । मे॒ ॥२८.११॥
पदार्थ : (यः) जिस (प्रथमः) प्रख्यात (देवः) प्रकाशमय परमेश्वर ने (अग्रे) पहिले काल में (देवानाम्) विद्वानों के (पुरम्) आगे चलनेवाले (अमृतम्) अमर (हिरण्यम्) कमनीय तेज को (आबेधे) सब ओर से बाँधा था। (तस्मै) उस परमेश्वर को (दश) दस (प्राचीः) फैली हुई दिशाओं में (नमः) नमस्कार (कृणोमि) मैं करता हूँ। (त्रिवृत्) त्रिवृति [म० १, २] (अनु मन्यताम्) अनुकूल होवे [जिसे] (मे) अपने लिये (आबधे) मैं बाँधता हूँ ॥११॥"
भावार्थ : टिप्पणी :११−(पुरम्) पुर अग्रगतौ−क। अग्रगम् (देवानाम्) विदुषाम् (अमृतम्) अमरम् (हिरण्यम्) कमनीयं तेजः (यः) (आबेधे) बध बन्धने लिट्। अहं समन्ताद् बबन्ध (प्रथमः) प्रख्यातः (देवः) प्रकाशमयः परमेश्वरः (अग्रे) पूर्वकाले (तस्मै) सर्वेश्वराय (नमः) सत्कारः (दश) (प्राचीः) अत्यन्तसंयोगे द्वितीया। विस्तीर्णा दिशाः (कृणोमि) करोमि (अनुमन्यताम्) अनुमतमनुकूलं भवतु (त्रिवृत्) म० २। त्रिवृतिः (आबधे) बध बन्धने−लट्। सम्यग्बध्नामि (मे) मह्यम्। आत्मने ॥