Atharvaveda / 6 / 14 / 2
निर्ब॒लासं॑ बला॒सिनः॑ क्षि॒णोमि॑ मुष्क॒रं य॑था। छि॒नद्म्य॑स्य॒ बन्ध॑नं॒ मूल॑मुर्वा॒र्वा इ॑व ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 14 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : babhrupi~Ngala | Devta : balaasaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : nirbalaasa.m balaasinaH kShiNomi muShkara.m yathaa. Chinadmyasya bandhana.m muulamurvaarvaa iva . 2.
Component Words : niH . balaasam . balaasinaH. kShiNomi . muShkaram . yathaa . Chinadmi . asya . bandhanam . muulam . urvaarvaaH.aiva .14.2.
In Hindi:
ऋषि : बभ्रुपिङ्गल | देवता : बलासः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : रोग के नाश का उपदेश।
पदपाठ : नि: । ब॒लास॑म् । ब॒ला॒सिन॑:। क्षि॒णोमि॑ । मु॒ष्क॒रम् । य॒था॒ । छि॒नद्मि॑ । अ॒स्य॒ । बन्ध॑नम् । मूल॑म् । उ॒र्वा॒र्वा:ऽइ॑व ॥१४.२॥
पदार्थ : (बलासिनः) क्षय रोगवाले से (बलासम्) बल घटानेवाले क्षयरोग को (निः क्षिणोमि) उखाड़ कर नाश करता हूँ (यथा) जैसे (मुष्करम्) कतरन को। (अस्य) इस रोग के (बन्धनम्) बन्धन को (छिनद्मि) काटे डालता हूँ, (इव) जैसे (उर्वार्वाः) ककड़ी की (मूलम्) जड़ को ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(निः) निःसार्य (बलासम्) म० १। बलनाशकं क्षयादिरोगम् (बलासिनः) क्षयरोगिणः पुरुषात् (क्षिणोमि) नाशयामि (मुष्करम्) पुषः कित्। उ० ४।४। इति मुष छेदने−करन्। छिन्नभागम् (यथा) येन प्रकारेण (छिनद्मि) विश्लेषयामि (अस्य) रोगस्य (बन्धनम्) पीडनम् (मूलम्) (उर्वार्वाः) उरु+आर्वाः। णित् कशिपद्यर्तेः। उ० १।८५। इति ऋ गतौ−ऊ प्रत्ययः। उरु विस्तीर्णम् ऋच्छतीति उर्वारू तस्याः कर्कट्याः (इव) यथा ॥