vedyog.net

In English:

Seer : uparibabhrav | Devta : gauH | Metre : gaayatrii | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : aaya.m gauH pRRishnirakramiidasadanmaatara.m puraH. pitara.m cha prayantsvaH . 1.

Component Words :
aa . ayam . gauH . pRRishniH . akramiit . asadat . maataram . puraH . pitaram . cha . pra.ayan . sva᳡H .31.1.

---

In Hindi:

ऋषि : उपरिबभ्रव | देवता : गौः | छन्द : गायत्री | स्वर :

विषय : सूर्य वा भूमि के गुणों का उपदेश।

पदपाठ : आ । अ॒यम् । गौ: । पृश्नि॑: । अ॒क्र॒मी॒त् । अस॑दत् । मा॒तर॑म् । पु॒र: । पि॒तर॑म् । च॒ । प्र॒ऽयन् । स्व᳡: ॥३१.१॥

पदार्थ : (अयम्) यह (गौ) चलने वा चलानेवाला, (पृश्निः) रसों वा प्रकाश का छूनेवाला सूर्य (आ अक्रमीत्) घूमता हुआ है, (च) और (पितरम्) पालन करनेवाले (स्वः) आकाश में (प्रयन्) चलता हुआ (पुरः) सन्मुख हो कर (मातरम्) सब की बनानेवाली पृथिवी माता को (असदत्) व्यापा है ॥१॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :१−(अयम्) प्रत्यक्षः (गौः) अ० १।२।३। गौरादित्यो भवति। गमयति रसान्, गच्छत्यन्तरिक्षे−निरु० २।१४। (पृश्निः) अ० २।१।१। स्पृश−नि। पृश्निरादित्यो भवति.... संस्प्रष्टा रसान् संस्प्रष्टा भासं ज्योतिषां संस्पृष्टो भासेति वा−निरु० २।१४। (आ अक्रमीत्) समन्तात् क्रान्तवान् (असदत्) असीदत्। प्राप्तवान् (मातरम्) निर्मात्रीं भूमिम् (पुरः) पुरस्तात्। अग्रे (पितरम्) पालकम् (च) समुच्चये (प्रयन्) इण्−शतृ। सञ्चरन् (स्वः) अ० २।५।२। अन्तरिक्षलोकम् ॥

---