Atharvaveda / 6 / 57 / 1
इ॒दमिद्वा उ॑ भेष॒जमि॒दं रु॒द्रस्य॑ भेष॒जम्। येनेषु॒मेक॑तेजनां श॒तश॑ल्यामप॒ब्रव॑त् ॥ 1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 57 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : shantaati | Devta : rudraH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : idamidvaa u bheShajamida.m rudrasya bheShajam. yeneShumekatejanaa.m shatashalyaamapabravat . 1.
Component Words : idam . it . vai . uu.m iti . bheShajam . idam . rudrasya . bheShajam . yena . iShum . eka.atejanaam . shata.ashalyaam . apa.abravat .57.1.
In Hindi:
ऋषि : शन्ताति | देवता : रुद्रः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : दोष के नाश के लिये उपदेश।
पदपाठ : इ॒दम् । इत् । वै । ऊं॒ इति॑ । भे॒ष॒जम् । इ॒दम् । रु॒द्रस्य॑ । भे॒ष॒जम् । येन॑ । इषु॑म् । एक॑ऽतेजनाम् । श॒तऽश॑ल्याम् । अ॒प॒ऽब्रव॑त् ॥५७.१॥
पदार्थ : (इदम्) यह [वेदज्ञान] (इत्) ही (वै) निश्चय करके (भेषजम्) भयनिवारक वस्तु है, (इदम्) यह (उ) ही (रुद्रस्य) दुःखनाशक परमेश्वर का (भेषजम्) औषध है। (येन) जिससे [मनुष्य] (एकतेजनाम्) देहरूप एक दण्डवाले और (शतशल्याम्) व्याधिरूप सैकड़ों अणीवाले (इषुम्) बाण को (अपब्रवत्) हटा कर बोले ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(इदम्) प्रत्यक्षं वेदज्ञानम् (इत्) एव (वै) निश्चयेन (उ) एव (भेषजम्) भयनाशकं वस्तु (इदम्) (रुद्रस्य) अ० २।२७।६। दुःखनाशकस्य परमेश्वरस्य (भेषजम्) औषधम् (येन) औषधेन (इषुम्) बाणम् (एकतेजनाम्) तिज निशाने पालने च−ल्यु। तेजनो वशः। एकस्तेजनः शरीररूपो वेणुकाण्डो यस्याः सा, तथाविधाम् (शतशल्याम्) व्याधिरूपाणि शतानि बहूनि शल्यानि अयोमुखानि प्रोतानि यस्यां, तादृशीम् (अपब्रवत्) अप वियोगे। वियुज्य ब्रूयात् ॥