Atharvaveda / 6 / 119 / 1
यददी॑व्यन्नृ॒णम॒हं कृ॒णोम्यदा॑स्यन्नग्न उ॒त सं॑गृ॒णामि॑। वै॑श्वान॒रो नो॑ अधि॒पा वसि॑ष्ठ॒ उदिन्न॑याति सुकृ॒तस्य॑ लो॒कम् ॥ 1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 119 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : kaushik | Devta : vaishvaanaro.agniH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadadiivyannRRiNamaha.m kRRiNomyadaasyannagna uta sa.mgRRiNaami. vaishvaanaro no adhipaa vasiShTha udinnayaati sukRRitasya lokam . 1.
Component Words : yat . adiivyan . RRiNam . aham . kRRiNomi . adaasyan . agne . uta . sam.agRRiNaami . vaishvaanaraH . naH . adhi.apaaH . vasiShThaH . ut . it . nayaati . su.akRRitasya . lokam .119.1.
In Hindi:
ऋषि : कौशिक | देवता : वैश्वानरोऽग्निः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : वचन के प्रति पालन का उपदेश।
पदपाठ : यत् । अदी॑व्यन् । ऋ॒णम् । अ॒हम् । कृ॒णोमि॑ । अदा॑स्यन् । अ॒ग्ने॒ । उ॒त । स॒म्ऽगृ॒णामि॑ । वै॒श्वा॒न॒र: । न॒: । अ॒धि॒ऽपा: । वसि॑ष्ठ: । उत् । इत् । न॒या॒ति॒ । सु॒ऽकृ॒तस्य॑ । लो॒कम् ॥११९.१॥
पदार्थ : (अग्ने) हे सर्वज्ञ परमेश्वर ! (अदीव्यन्) व्यवहार न करता हुआ (अहम्) मैं (यत्) जो (ऋणम्) ऋण (कृणोमि) करुँ (उत) अथवा (अदास्यन्) चुकाना न चाहता हुआ (संगृणामि) प्रण करूँ। (वैश्वानरः) सब नरों का स्वामी, (अधिपाः) अधिक पालन करनेवाला, (वसिष्ठः) अति उत्तम परमेश्वर (इत्) ही (नः) हमें (सुकृतस्य) पुण्य कर्म के (लोकम्) लोक [समाज] में (उन्नयाति) ऊँचा चढ़ावे ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(यत्) (अदीव्यन्) व्यवहारम् अकुर्वन् (ऋणम्) (अहम्) (कृणोमि) करोमि (अदास्यन्) प्रतिदानम् अकरिष्यत् (अग्ने) हे सर्वज्ञ परमात्मन् (उत) अपि (संगृणामि) गॄ शब्दे। प्रतिजानामि (वैश्वानरः) अ० १।१०।४। सर्वनरहित (नः) अस्मान् (अधिपाः) अधिकं पालयिता (वसिष्ठः) वसु−इष्ठन्। अतिश्रेष्ठः परमेश्वरः (इत्) एव (उन्नयाति) ऊर्ध्वं प्रापयेत् (सुकृतस्य) पुण्यकर्मणः (लोकम्) समाजम् ॥