vedyog.net

In English:

Seer : kaushik | Devta : taarake | Metre : anuShTup | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : udagaataa.m bhagavatii vichRRitau naama taarake. prehaamRRitasya yachChataa.m praitu baddhakamochanam . 3.

Component Words :
ut . agaataam . bhagavatii iti bhaga.avatii . vi.achRRitau . naama . taarake.N iti . pra . iha . amRRitasya . yachChataam . pra . etu . badhdaka.amochanam .121.3.

---

In Hindi:

ऋषि : कौशिक | देवता : तारके | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :

विषय : मोक्ष पाने का उपदेश।

पदपाठ : उत् । अ॒गा॒ता॒म् । भग॑वती॒ इति॒ भग॑ऽवती । वि॒ऽचृतौ॑ । नाम॑ । तार॑के॒‍ इति॑ । प्र । इ॒ह । अ॒मृत॑स्य । य॒च्छ॒ता॒म् । प्र । ए॒तु॒ । ब॒ध्द॒क॒ऽमोच॑नम् ॥१२१.३॥

पदार्थ : (भगवती=०−त्यौ) दो ऐश्वर्यवाले (विचृतौ) [अन्धकार से] छुड़ानेहारे (नाम) प्रसिद्ध (तारके) तारे [सूर्य और चन्द्रमा] (उदगाताम्) उदय हुए हैं। वे दोनों (इह) यहाँ पर (अमृतस्य) मरण से बचाव [पुरुषार्थ] का (प्रयच्छताम्) दान करें, [तब] (बद्धकमोचनम्) बँधुवे [आत्मा] की मुक्ति (प्र एतु) हो जावे ॥३॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :३−(उदगाताम्) उदितेऽभूताम् (भगवती) भगवत्यौ। ऐश्वर्यवत्यौ (विचृतौ) अन्धकाराद् विमोचयित्र्यौ (नाम) प्रसिद्धे (तारके) ज्योतिषी। सूर्यचन्द्रौ (इह) अस्मिन् पुरुषे (अमृतस्य) मरणराहित्यस्य। पुरुषार्थस्य (प्रयच्छताम्)। उभे दानं कुरुताम् (प्र एतु) प्रकर्षेण गच्छतु (बद्धकमोचनम्) कुत्सायां कन्। कुत्सितबन्धं प्राप्तस्य मोक्षः। अन्यद् व्याख्यातम्−अ० २।८।१ ॥

---