Atharvaveda / 7 / 25 / 2
यस्ये॒दं प्र॒दिशि॒ यद्वि॒रोच॑ते॒ प्र चान॑ति॒ वि च॒ चष्टे॒ शची॑भिः। पु॒रा दे॒वस्य॒ धर्म॑णा॒ सहो॑भि॒र्विष्णु॑मग॒न्वरु॑णं पू॒र्वहू॑तिः ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 25 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : medhaatithiH | Devta : viShNuH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yasyeda.m pradishi yadvirochate pra chaanati vi cha chaShTe shachiibhiH. puraa devasya dharmaNaa sahobhirviShNumaganvaruNa.m puurvahuutiH . 2.
Component Words : yasya . idam . pra.adishi . yat . vi.arochate . pra . cha . anati . vi . cha . chaShTe . shachiibhiH . puraa . devasya . dharmaNaa . sahaH.abha.NiH . viShNum . agan . varuNam . puurva.ahuutiH .26.2.
In Hindi:
ऋषि : मेधातिथिः | देवता : विष्णुः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा और मन्त्री के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : यस्य॑ । इ॒दम् । प्र॒ऽदिशि॑ । यत् । वि॒ऽरोच॑ते । प्र । च॒ । अन॑ति । वि । च॒ । चष्टे॑ । शची॑भि: । पु॒रा । दे॒वस्य॑ । धर्म॑णा । सह॑:ऽभि: । विष्णु॑म् । अ॒ग॒न् । वरु॑णम् । पू॒र्वऽहू॑ति: ॥२६.२॥
पदार्थ : (यस्य) जिन (देवस्य) व्यवहारकुशल [राजा और मन्त्री] के (प्रदिशि) अच्छे शासन में (धर्म्मणा) उनके धर्म अर्थात् नीति और (सहोभिः) पराक्रम से (इदम्) यह [राज्य] है, (यत्) जो कुछ (पुरा) हमारे सन्मुख (शचीभिः) अपने कर्मों से (विरोचते) जगमगाता है, (च) और (प्र अनति) श्वास लेता है (च) और (वि चष्टे) निहारता है, [उन दोनों] (विष्णुम्) व्यापनशील राजा और (वरुणम्) श्रेष्ठ मन्त्री को (पूर्वहूतिः) सबका आवाहन (अगन्) पहुँचा है ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(यस्य) सुपां सुपो भवन्ति। वा० पा० ७।१।३९। अत्र द्विवचनस्यैकवचनम्। ययोः (इदम्) राज्यम् (प्रदिशि) अनुशासने (यत्) विश्वम् (विरोचते) विविधं दीप्यते (प्र) प्रकर्षेण (च) (अनति) अनिति। श्वसिति (च) (वि) विविधम् (च) (वि) विविधम् (चष्टे) पश्यति (शचीभिः) कर्मभिः-निघ० १।२। (पुरा) अस्माकं निकटे (देवस्य) व्यवहारकुशलयोः (धर्मणा) धारणसामर्थ्येन (सहोभिः) पराक्रमैः। अन्यत्पूर्ववत्-म० १ ॥