Atharvaveda / 7 / 64 / 1
इ॒दं यत्कृ॒ष्णः श॒कुनि॑रभिनि॒ष्पत॒न्नपी॑पतत्। आपो॑ मा॒ तस्मा॒त्सर्व॑स्माद्दुरि॒तात्पा॒न्त्वंह॑सः ॥ 1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 64 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : yamaH | Devta : aapaH, agniH | Metre : bhuriganuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ida.m yatkRRiShNaH shakunirabhiniShpatannapiipatat. aapo maa tasmaatsarvasmaadduritaatpaantva.mhasaH . 1.
Component Words : idam . yat . kRRiShNaH . shakuni . abhi.aniShpatan . apiipatat . aapaH . maa . tasmaat . sarvasmaat . duH.aitaat . paantu . a.mhasaH .66.1.
In Hindi:
ऋषि : यमः | देवता : आपः, अग्निः | छन्द : भुरिगनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रुओं से रक्षा का उपदेश।
पदपाठ : इ॒दम् । यत् । कृ॒ष्ण: । श॒कुनि॑ । अ॒भि॒ऽनि॒ष्पत॑न् । अपी॑पतत् । आप॑: । मा॒ । तस्मा॑त् । सर्व॑स्मात् । दु॒:ऽइ॒तात् । पा॒न्तु॒ । अंह॑स: ॥६६.१॥
पदार्थ : (कृष्णः) कौवे वा (शकुनिः) चिल्ल के समान निन्दित उपद्रव ने (अभिनिष्पतन्) सन्मुख आते हुए (इदम् यत्) यह जो कष्ट (अपीपतत्) गिराया है। (आपः) उत्तम कर्म (मा) मुझको (तस्मात्) उस (सर्वस्मात्) सब (दुरितात्) कठिन (अंहसः) कष्ट से (पान्तु) बचावें ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(इदम्) (यत्) कष्टम् (कृष्णः) श्वाकाक इति कुत्सायाम्-निरु० ३।१८। काक इव निन्दित उपद्रवः। शकेरुनोन्तोन्त्युनयः। उ० ३।४९। शक्लृ शक्तौ-उनि। चिल्ल इव निन्दितः (अभिनिष्पतन्) अभिमुखमागच्छन् (अपीपतत्) पत्लृ अधःपतने-णिचि लुङि रूपम्। पातितवान्। प्रापितवान् (आपः) अ० ६।९१।३। उत्तमानि कर्माणि (मा) माम् (तस्मात्) (सर्वस्मात्) (दुरितात्) दुर्गतात्। कठिनात् (पान्तु) रक्षन्तु (अंहसः) कष्टात् ॥