Atharvaveda / 7 / 73 / 3
स्वाहा॑कृतः॒ शुचि॑र्दे॒वेषु॑ य॒ज्ञो यो अ॒श्विनो॑श्चम॒सो दे॑व॒पानः॑। तमु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑सो जुषा॒णा ग॑न्ध॒र्वस्य॒ प्रत्या॒स्ना रि॑हन्ति ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 73 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : gharmaH, ashvinau | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : svaahaakRRitaH shuchirdeveShu yaj~no yo ashvinoshchamaso devapaanaH. tamu vishve amRRitaaso juShaaNaa gandharvasya pratyaasnaa rihanti . 3.
Component Words : svaahaa.akRRitaH . shuchiH . deveShu . yaj~naH . yaH . ashvinoH . chamasaH . deva.apaanaH . tam . uu.m iti . vishve . amRRitaasaH . juShaaNaaH . gandharvasya . prati . aasnaa . rihanti .77.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : घर्मः, अश्विनौ | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : मनुष्य के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : स्वाहा॑ऽकृत: । शुचि॑: । दे॒वेषु॑ । य॒ज्ञ: । य: । अ॒श्विनो॑: । च॒म॒स॒: । दे॒व॒ऽपान॑: । तम् । ऊं॒ इति॑ । विश्वे॑ । अ॒मृता॑स: । जु॒षा॒णा: । ग॒न्ध॒र्वस्य॑ । प्रति॑ । आ॒स्ना । रि॒ह॒न्ति॒ ॥७७.३॥
पदार्थ : (देवेषु) उत्तम गुणों में वर्तमान, (अश्विनोः) दोनों चतुर स्त्री-पुरुषों का (यः) जो (स्वाहाकृतः) सुन्दरवाणी से सिद्ध किया गया, (शुचिः) पवित्र (देवपानः) विद्वानों से रक्षा योग्य (यज्ञः) पूजनीय व्यवहार (चमसः) मेघ [के समान उपकारी] है। (तम् उ) उसी [उत्तम व्यवहार को] (जुषाणः) सेवन करते हुए (विश्वे) सब (अमृतासः) अमर [निरालसी] लोग (गन्धर्वस्य) पृथिवीरक्षक सूर्य के (आस्ना) मुख से [महातेजस्वी होकर] (प्रति) प्रत्यक्ष (रिहन्ति) पूजते हैं ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(स्वाहाकृतः) अ० २।१६।१। सुवाचा निष्पन्नः (शुचिः) पवित्रः (देवेषु) दिव्यगुणेषु वर्तमानयोः (यज्ञः) पूजनीयो व्यवहारः (अश्विनोः) उत्तमस्त्रीपुरुषयोः (चमसः) अ० ६।४७।३। मेघः-निघ० १।१०। मेघ इवोपकारी (देवपानः) विद्वद्भिः पानं रक्षणं यस्य सः (तम्) यज्ञम्) (उ) एव (विश्वे) सर्वे (अमृतासः) अमराः। निरलसाः (जुषाणाः) सेवमानाः। प्रीयमाणाः (गन्धर्वस्य) अ० २।१।२। भूमिधारकस्य सूर्यस्य (प्रति) प्रत्यक्षम् (आस्ना) मुखेन। प्रकाशेनेत्यर्थः (रिहन्ति) अर्चन्ति-निघ० ३।१४ ॥