Atharvaveda / 7 / 92 / 1
स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मदा॒राच्चि॒द्द्वेषः॑ सनु॒तर्यु॑योतु। तस्य॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 92 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : atharvaa | Devta : chandramaaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : sa sutraamaa svavaa.N indro asmadaaraachchiddveShaH sanutaryuyotu. tasya vaya.m sumatau yaj~niyasyaapi bhadre saumanase syaama .1.
Component Words : saH . su.atraamaa . sva.avaan . indraH . asmat . aaraat . chit . dveShaH . sanutaH . yuyotu . tasya . vayam . su.amatau . yaj~niyasya . api . bhadre . saumanase . syaama .97.1.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : चन्द्रमाः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : स: । सु॒ऽत्रामा॑ । स्वऽवा॑न् । इन्द्र॑: । अ॒स्मत् । आ॒रात् । चि॒त् । द्वेष॑: । स॒नु॒त: । यु॒यो॒तु॒ । तस्य॑ । व॒यम् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिय॑स्य । अपि॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ ॥९७.१॥
पदार्थ : (सः) वह (सुत्रामा) बड़ा रक्षक, (स्ववान्) बड़ा धनी, (इन्द्रः) महा प्रतापी राजा (अस्मत्) हमसे (आरात् चित्) बहुत ही दूर (द्वेषः) शत्रुओं को (सनुतः) निर्णयपूर्वक (युयोतु) हटावे। (वयम्) हम लोग (तस्य) उस (यज्ञियस्य) पूजायोग्य राजा की (अपि) ही (सुमतौ) सुमति में और (भद्रे) कल्याण करनेवाली (सौमनसे) प्रसन्नता में (स्याम) रहें ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(सः) प्रसिद्धः (सुत्रामा) सुरक्षकः (स्ववान्) गतमन्त्रे। महाधनः (इन्द्रः) प्रतापी राजा (अस्मत्) अस्मत्तः (आरात्) दूरे (चित्) एव (द्वेषः) गतमन्त्रे। शत्रून् (सनुतः) स्वरादिनिपातमव्यम्। पा० १।१।३७। अव्ययसंज्ञा। सनुतः-निर्णीतान्तर्हितनाम-निघ० ३।२५। निर्णयपूर्वकम्। निश्चयीकृतम् (युयोतु) यौतेः शपः श्लुः। निवारयतु (तस्य) (वयम्) (सुमतौ) अनुग्रहबुद्धौ (यज्ञियस्य) पूजार्हस्य (अपि) (भद्रे) कल्याणकरे (सौमनसे) सुमनसो भावे। प्रसन्नतायाम् (स्याम) ॥