Atharvaveda / 7 / 97 / 2
समि॑न्द्र नो॒ मन॑सा नेष॒ गोभिः॒ सं सू॒रिभि॑र्हरिव॒न्त्सं स्व॒स्त्या। सं ब्रह्म॑णा दे॒वहि॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वानां॑ सुम॒तौ य॒ज्ञिया॑नाम् ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 97 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : atharvaa | Devta : indraagnii | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : samindra no manasaa neSha gobhiH sa.m suuribhirharivantsa.m svastyaa. sa.m brahmaNaa devahita.m yadasti sa.m devaanaa.m sumatau yaj~niyaanaam . 2.
Component Words : sam . indra . naH . manasaa . neSha . gobhiH . sam . suuri.abhiH . hari.avan . sam . svastyaa . sam . brahmaNaa . deva.ahitam . yat . asti . sam . devaanaam . su.amatau . yaj~niyaanaam .102.2.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : इन्द्राग्नी | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : मनुष्य धर्म का उपदेश।
पदपाठ : सम् । इ॒न्द्र॒ । न॒: । मन॑सा । ने॒ष॒ । गोभि॑: । सम् । सू॒रिऽभि॑: । ह॒रि॒ऽव॒न् । सम् । स्व॒स्त्या । सम् । ब्रह्म॑णा । दे॒वऽहि॑तम् । यत् । अस्ति॑ । सम् । दे॒वाना॑म् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिया॑नाम् ॥१०२.२॥
पदार्थ : (इन्द्र) हे बड़े ऐश्वर्यवाले राजन् ! (नः) हमें (मनसा) विज्ञान के साथ और (गोभिः) इन्द्रियों वा वाणियों के साथ (सम्) ठीक-ठीक, (हरिवन्) हे श्रेष्ठ मनुष्योंवाले ! (सूरिभिः) विद्वानों के साथ (सम्) ठीक-ठीक, (स्वस्त्या) अच्छी सत्ता [क्षेम कुशल] के साथ (सम्) ठीक-ठीक (यत्) जो [ब्रह्म] (देवहितम्) विद्वानों का हितकारक (अस्ति) है, [उस] (ब्रह्मणा) ब्रह्म, वेद, धन, वा अन्न के साथ (सम्) ठीक-ठीक, (यज्ञियानाम्) पूजा योग्य (देवानाम्) विद्वानों की (सुमतौ) सुमति में (सम्) ठीक-ठीक (नेष) तू ले चल ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(सम्) सम्यक्। यथावत् (इन्द्र) परमैश्वर्यवन् राजन् (नः) अस्मान् (मनसा) विज्ञानेन (नेष) णीञ् प्रापणे-लोटि शप्। सिब्बहुलं लेटि। पा० ३।१।३४। इति सिप्। अतो हेः। पा० ६।४।१०५। इति हेर्लोपः। नय। प्रापय (गोभिः) इन्द्रियैर्वाग्भिर्वा (सूरिभिः) अ० २।११।४। विद्वद्भिः (हरिवन्) हरयो मनुष्याः-निघ० २।३। प्रशस्तमनुष्ययुक्त (सम्) (स्वस्त्या) अ० १।३०।२। सुसत्तया। क्षेमेण (सम्) (ब्रह्मणा) वेदेन धनेनान्नेन वा (देवहितम्) विद्वद्भ्यो हितम् (यत्) ब्रह्म (अस्ति) (सम्) (देवानाम्) विदुषाम् (सुमतौ) श्रेष्ठायां बुद्धौ (यज्ञियानाम्) पूजार्हाणाम् ॥