Atharvaveda / 8 / 1 / 15
जी॒वेभ्य॑स्त्वा स॒मुदे॑ वा॒युरिन्द्रो॑ धा॒ता द॑धातु सवि॒ता त्राय॑माणः। मा त्वा॑ प्रा॒णो बलं॑ हासी॒दसुं॒ तेऽनु॑ ह्वयामसि ॥ 15॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 15
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aayuH | Metre : prastaarapa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : jiivebhyastvaa samude vaayurindro dhaataa dadhaatu savitaa traayamaaNaH. maa tvaa praaNo bala.m haasiidasu.m te.anu hvayaamasi . 15.
Component Words : jiivebhyaH . tvaa . sam.aude . vaayuH . indraH . dhaataa . dadhaatu . savitaa . traayamaaNaH . maa . tvaa . praaNaH . balam . haasiit . asum . te . anu . hvayaamasi .1.15.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आयुः | छन्द : प्रस्तारपङ्क्तिः | स्वर :
विषय : मनुष्य कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : जी॒वेभ्य॑: । त्वा॒ । स॒म्ऽउदे॑ । वा॒यु: । इन्द्र॑: । धा॒ता । द॒धा॒तु॒ । स॒वि॒ता । त्राय॑माण: । मा । त्वा॒ । प्रा॒ण: । बल॑म् । हा॒सी॒त् । असु॑म् । ते॒ । अनु॑ । ह्व॒या॒म॒सि॒ ॥१.१५॥
पदार्थ : [हे मनुष्य !] (त्वा) तुझको (जीवेभ्यः) जीवों के लिये (समुदे) पूरा उत्तमपन [करने] के लिये (वायुः) वायु, (इन्द्रः) मेघ और (धाता) पोषण करनेवाला, (त्रायमाणः) पालन करनेवाला (सविता) चलानेवाला सूर्य (दधातु) पुष्ट करे। (त्वा) तुझको (प्राणः) प्राण और (बलम्) बल (मा हासीत्) न छोड़े, (ते) तेरे लिये (असुम्) बुद्धि को (अनु) सदा (ह्वयामसि) हम बुलाते हैं ॥१५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१५−(जीवेभ्यः) जीवानां हिताय (त्वा) (समुदे) उङ् शब्दे-क्विप्, तुक् च, पृषोदरादित्वाद् दत्वम्। सम्यगुत्कर्षाय (वायुः) (इन्द्रः) मेघः (धाता) पोषकः (दधातु) पोषयतु (त्वा) (प्राणः) आत्मबलम् (बलम्) शरीरबलम् (मा हासीत्) ओहाक् त्यागे-लुङ्। मा त्याक्षीत् (असुम्) प्रज्ञाम् (ते) तुभ्यम् (अनु) निरन्तरम् (ह्वयामसि) आह्वयामः ॥