Atharvaveda / 8 / 4 / 15
अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पूरु॑षस्य। अधा॒ स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑ ॥ 15॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 15
In English:
Seer : chaatanaH | Devta : indraasomau, aryamaa | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : adyaa muriiya yadi yaatudhaano asmi yadi vaayustatapa puuruShasya. adhaa sa viirairdashabhirvi yuuyaa yo maa mogha.m yaatudhaanetyaaha . 15.
Component Words : adya . muriiya . yadi . yaatu.adhaanaH . asmi . yadi. vaa . aayuH . tatapa . puruShasya . adha . saH . viiraiH . dasha.abhiH . vi . yuuyaaH . yaH . maa . mogham . yaatu.adhaana . iti .aaha .4.15.
In Hindi:
ऋषि : चातनः | देवता : इन्द्रासोमौ, अर्यमा | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : राजा और मन्त्री के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : अ॒द्य । मु॒री॒य॒ । यदि॑ । या॒तु॒ऽधान॑: । अस्मि॑ । यदि॑। वा॒ । आयु॑: । त॒तप॑ । पुरु॑षस्य । अध॑ । स: । वी॒रै: । द॒शऽभि॑: । वि । यू॒या॒: । य: । मा॒ । मोघ॑म् । यातु॑ऽधान । इति॑ ।आह॑ ॥४.१५॥
पदार्थ : (अद्य) आज (मुरीय) मैं मर जाऊँ, (यदि) जो मैं (यातुधानः) पीड़ा देनेवाला (अस्मि) हूँ, (यदि वा) अथवा (पुरुषस्य) किसी पुरुष के (आयुः) जीवन को (ततप) मैंने सताया है। (अध) सो (सः) वह तू (दशभिः) दश (वीरैः) वीरों से (वि यूयाः) अलग हो जा, (यः) जो आप (मा) मुझ से (मोघम्) व्यर्थ (इति) यह (आह) कहे (यातुधान) “तू दुःखदायी है” ॥१५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१५−(अद्य) वर्तमाने दिने (मुरीय) मृङ् प्राणत्यागे-विधिलिङ्। बहुलं छन्दसि। पा० २।४।७३। तुदादेरदादित्वम्। बहुलं छन्दसि। पा० ७।१।१०३। ऋकारस्य उकारः। अहं म्रियेय (यदि) (यातुधानः) पीडाप्रदः (अस्मि) (यदि वा) (आयुः) जीवनम् (ततप) अहं सन्तापितवान् (पुरुषस्य) मनुष्यस्य (अद्य) अथ (सः) स त्वम् (वीरैः) शूरैः (दशभिः) (वियूयाः) वियुक्तोः भवेः (यः) यो भवान् (मा) माम् (मोघम्) व्यर्थम् (यातुधान) त्वं यातुधानोऽसि (इति) अनेन प्रकारेण (आह) ब्रूते ॥