Atharvaveda / 8 / 7 / 9
अ॒वको॑ल्बा उ॒दका॑त्मान॒ ओष॑धयः। व्यृ᳡षन्तु दुरि॒तं ती॑क्ष्णशृ॒ङ्ग्यः᳡ ॥ 9॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 7 | Paryay : | Mantra No : 9
In English:
Seer : atharvaa | Devta : bhaiShajyam, aayuShyam, oShadhisamuuhaH | Metre : dvipadaarchii bhuriganuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : avakolbaa udakaatmaana oShadhayaH. vyRRi᳡Shantu durita.m tiikShNashRRi~NgyaH᳡ . 9.
Component Words : avakaa.aulbaaH . udaka.aaatmaanaH . oShadhayaH . vi . RRiShantu . duH.aitam . tiikShNa.ashRRi~Ngya᳡H .7.9.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : भैषज्यम्, आयुष्यम्, ओषधिसमूहः | छन्द : द्विपदार्ची भुरिगनुष्टुप् | स्वर :
विषय : रोग के विनाश का उपदेश।
पदपाठ : अ॒वका॑ऽउल्बा: । उ॒दक॑ऽआत्मान: । ओष॑धय: । वि । ऋ॒ष॒न्तु॒ । दु॒:ऽइ॒तम् । ती॒क्ष्ण॒ऽशृ॒ङ्ग्य᳡: ॥७.९॥
पदार्थ : (अवकोल्बाः) पीड़ा को जलानेवाली, (उदकात्मानः) जल को जीवन रखनेवाली, (तीक्ष्णशृङ्ग्यः) [रोग को] तीक्ष्ण काट करनेवाली (ओषधयः) ओषधियाँ (दुरितम्) कष्ट को (वि) बाहिर (ऋषन्तु) निकालें ॥९॥"
भावार्थ : टिप्पणी :९−(अवकोल्बाः) अवका-उल्बाः कृञादिभ्यः०। उ० ५।३५। अव हिंसायाम्−वुन्, टाप्। उल्वादयश्च। उ० ४।९५। उल दाहे, सौ० धा०-वन्, वस्य बः। हिंसादाहिकाः (उदकात्मानः) जलप्रधानाः (ओषधयः) (वि) बहिर्भावे (ऋषन्तु) ऋषी गतौ, अन्तर्गतण्यर्थः। गमयन्तु (दुरितम्) कष्टम् (तीक्ष्णशृङ्ग्यः) तिजेदीर्घश्च। उ० ३।१८। तिज निशाने−क् स्नः। शृणातेर्ह्रस्वश्च उ० १।१२६। शॄ हिंसायाम्-गन्, नुट् च। षिद्गौरादिभ्यश्च। पा० ४।१।४१। ङीप्। रोगस्य तीक्ष्णकर्तनाः ॥