Atharvaveda / 9 / 5 / 9
अजा रो॑ह सु॒कृतां॒ यत्र॑ लो॒कः श॑र॒भो न च॒त्तोऽति॑ दु॒र्गाण्ये॑षः। पञ्चौ॑दनो ब्र॒ह्मणे॑ दी॒यमा॑नः॒ स दा॒तारं॒ तृप्त्या॑ तर्पयाति ॥ 9॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 5 | Paryay : | Mantra No : 9
In English:
Seer : bhRRiguH | Devta : ajaH pa~nchaudanaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ajaa roha sukRRitaa.m yatra lokaH sharabho na chatto.ati durgaaNyeShaH. pa~nchaudano brahmaNe diiyamaanaH sa daataara.m tRRiptyaa tarpayaati . 9.
Component Words : aja . aa . roha . su.akRRitaam . yatra . lokaH . sharabhaH . na . chattaH . ati . duH.agaani . eShaH . pa~ncha.aodanaH . brahmaNe . diiyamaanaH . saH . daataaram . tRRiptyaa . tarpayati .5.9.
In Hindi:
ऋषि : भृगुः | देवता : अजः पञ्चौदनः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : ब्रह्मज्ञान से सुख का उपदेश।
पदपाठ : अज॑ । आ । रो॒ह॒ । सु॒ऽकृता॑म् । यत्र॑ । लो॒क: । श॒र॒भ: । न । च॒त्त: । अति॑ । दु॒:ऽगानि॑ । ए॒ष॒: । पञ्च॑ऽओदन: । ब्र॒ह्मणे॑ । दी॒यमा॑न: । स: । दा॒तार॑म् । तृप्त्या॑ । त॒र्प॒य॒ति॒ ॥५.९॥
पदार्थ : (अज) हे अजन्मा वा गतिशील जीवात्मा ! [वहाँ] (आ रोह) चढ़कर जा (यत्र) जहाँ (सुकृताम्) सुकर्मियों का (लोकः) लोक [स्थान] है, और (शरभः न) शत्रुनाशक [शूर] के समान (चत्तः) प्रार्थना किया गया तू (दुर्गाणि) संकटों को (अति) पार करके (एषः) चल। (सः) वह (ब्रह्मणे) ब्रह्म [परमेश्वर] को (दीयमानः) दिया जाता हुआ (पञ्चौदनः) पाँच भूतों [पृथिव्यादि-म० ८] से सींचा हुआ [जीवात्मा] (दातारम्) दाता [अपने आप] को (तृप्त्या) तृप्ति [सुख की परिपूर्णता से] (तर्पयाति) तृप्त करे ॥९॥"
भावार्थ : टिप्पणी :९−(अज) हे अजन्मन् गतिशील वा (आ रोह) उद्गच्छ (सुकृताम्) (यत्र) (लोकः) (शरभः) कॄशॄशलि०। उ० ३।१२२। शॄ हिंसायाम्-अभच्। शत्रुनाशकः शूरः (न) इव (चत्तः) ग्रसितस्कभितस्तभितोत्तभितचत्त०। पा० ७।२।३४। चते याचने-क्त, इडभावः। याचितः (अति) अतीत्य (दुर्गाणि) दुरितानि (एषः) इण् गतौ अथवा इष गतौ-लेट्। गच्छेः (पञ्चौदनः) म० ८। पञ्चभूतैः सिक्तो जीवात्मा (ब्रह्मणे) परमात्मने (दीयमानः) समर्प्यमाणः (सः) (दातारम्) समर्पयितारं स्वात्मानम् (तृप्त्या) मुक्त्या (तर्पयाति) हर्षयेत् ॥