Atharvaveda / 9 / 8 / 6
यस्य॑ भी॒मः प्र॑तीका॒श उ॑द्वे॒पय॑ति॒ पूरु॑षम्। त॒क्मानं॑ वि॒श्वशा॑रदं ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे ॥ 6॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 6
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : sarvashiirShaamayaapaakaraNam | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yasya bhiimaH pratiikaasha udvepayati puuruSham. takmaana.m vishvashaarada.m bahirnirmantrayaamahe . 6.
Component Words : yasya . bhiimaH . prati.akaashaH . ut.avepayati . puruSham . takmaanam . vishva.ashaaradam . bahiH . niH . mantrayaamahe .13.6.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : सर्वशीर्षामयापाकरणम् | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : समस्त शरीर के रोग नाश का उपदेश। इस सूक्त का मिलान अ० का० २ सूक्त ३३ से करो।
पदपाठ : यस्य॑ । भी॒म: । प्र॒ति॒ऽका॒श: । उ॒त्ऽवे॒पय॑ति । पुरु॑षम् । त॒क्मान॑म् । वि॒श्वऽशा॑रदम् । ब॒हि: । नि: । म॒न्त्र॒या॒म॒हे॒ ॥१३.६॥
पदार्थ : (यस्य) जिस [ज्वर] का (भीमः) भयानक (प्रतिकाशः) स्वरूप (पुरुषम्) पुरुष को (उद्वेपयति) कँपा देता है। [उस] (विश्वशारदम्) सब शरीर में चकत्ते करनेवाले (तक्मानम्) ज्वर को (बहिः) बाहिर (निः मन्त्रयामहे) हम विचारपूर्वक निकालते हैं ॥६॥"
भावार्थ : टिप्पणी :६−(यस्य) तक्मनः (भीमः) भयानकः (प्रतिकाशः) काशृ दीप्तौ-घञ्। दर्शनम्। स्वरूपम् (उद्वेपयति) कम्पायते (पुरुषम्) (तक्मानम्) अ० १।२५।१। कृच्छ्रजीवनकारकं ज्वरम् (विश्वशारदम्) शार दौर्बल्ये-अच्, यद्वा शॄ हिंसायाम्-घञ्। सर्वस्मिन् शरीरे शरं कर्बूरवर्णं ददातीति तम्। अन्यत् पूर्ववत् ॥