Atharvaveda / 9 / 8 / 8
यदि॒ कामा॑दपका॒माद्धृद॑या॒ज्जाय॑ते॒ परि॑। हृ॒दो ब॒लास॒मङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे ॥ 8॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 8
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : sarvashiirShaamayaapaakaraNam | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadi kaamaadapakaamaaddhRRidayaajjaayate pari. hRRido balaasama~Ngebhyo bahirnirmantrayaamahe . 8.
Component Words : yadi . kaamaat . apa.akaamaat . hRRidayaat . jaayate . pari . hRRidaH . balaasam . a~NgebhyaH . bahiH. niH . mantrayaamahe .13.8.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : सर्वशीर्षामयापाकरणम् | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : समस्त शरीर के रोग नाश का उपदेश। इस सूक्त का मिलान अ० का० २ सूक्त ३३ से करो।
पदपाठ : यदि॑ । कामा॑त् । अ॒प॒ऽका॒मात् । हृद॑यात् । जाय॑ते । परि॑ । हृ॒द: । ब॒लास॑म् । अङ्गे॑भ्य: । ब॒हि:। नि: । म॒न्त्र॒या॒म॒हे॒ ॥१३.८॥
पदार्थ : (यदि) यदि वह [बलास रोग] (कामात्) इच्छा से [अथवा] (अपकामात्) द्वेष के कारण (हृदयात्) हृदय से (परि) सब ओर (जायते) उत्पन्न होता है, (हृदः) हृदय के (बलासम्) बलास [बल के गिरानेवाले, संनिपात, कफादि रोग] को (अङ्गेभ्यः) अङ्गों से (बहिः) बाहिर (निः मन्त्रयामहे) हम विचारपूर्वक निकालते हैं ॥८॥"
भावार्थ : टिप्पणी :८−(यदि) सम्भावनायाम् (कामात्) अभिलाषात् (अपकामात्) द्वेषात् (हृदयात्) (जायते) उत्पद्यते (परि) सर्वतः (हृदः) हृदयस्य (बलासम्) अ० ४।९।८। बलमस्यतीति। श्लेष्मविकारम्। अन्यत् पूर्ववत् ॥