Atharvaveda / 9 / 10 / 4
उप॑ ह्वये सु॒दुघां॑ धे॒नुमे॒तां सु॒हस्तो॑ गो॒धुगु॒त दो॑हदेनाम्। श्रेष्ठं॑ स॒वं स॑वि॒ता सा॑विषन्नो॒ऽभी᳡द्धो॑ घ॒र्मस्तदु॒ षु प्र वो॑चत् ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 10 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : brahmaa | Devta : gauH, viraaT, adhyaatmam | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : upa hvaye sudughaa.m dhenumetaa.m suhasto godhuguta dohadenaam. shreShTha.m sava.m savitaa saaviShanno.abhii᳡ddho gharmastadu Shu pra vochat . 4.
Component Words : upa . hvaye . su.adughaam . dhenum . etaam . su.ahastaH . go.adhuk . uta . dohat . enaam . shreShTham . savam . savitaa . saaviShat . naH . abhi.aidhdaH . gharmaH . tat . uu.m iti . su . pra . vochat .15.4.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : गौः, विराट्, अध्यात्मम् | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : जीवात्मा और परमात्मा के लक्षणों का उपदेश।
पदपाठ : उप॑ । ह्व॒ये॒ । सु॒ऽदुघा॑म् । धे॒नुम् । ए॒ताम् । सु॒ऽहस्त॑: । गो॒ऽधुक् । उ॒त । दो॒ह॒त् । ए॒ना॒म् । श्रेष्ठ॑म् । स॒वम् । स॒वि॒ता । सा॒वि॒ष॒त् । न॒: । अ॒भिऽइ॑ध्द: । घ॒र्म: । तत् । ऊं॒ इति॑ । सु । प्र । वो॒च॒त् ॥१५.४॥
पदार्थ : (सुदुघाम्) अच्छे प्रकार कामनाएँ पूरी करनेवाली (एताम्) इस (धेनुम्) विद्या को (उप ह्वये) मैं स्वीकार करता हूँ, (उत) वैसे ही (सुहस्तः) हस्तक्रिया में चतुर (गोधुक्) विद्या को दोहनेवाला [विद्वान्] (एनाम्) इस [विद्या] को (दोहत्) दुहे। (सविता) ऐश्वर्यवान् परमेश्वर (श्रेष्ठम्) श्रेष्ठ (सवम्) ऐश्वर्य को (नः) हमारे लिये (साविषत्) उत्पन्न करे। (अभीद्धः) सब ओर प्रकाशमान (घर्मः) प्रतापी परमेश्वर ने (तत् उ) उस सब को (सु) अच्छे प्रकार (प्रवोचत्) उपदेश किया है ॥४॥ "
भावार्थ : टिप्पणी :४-अयं मन्त्रः पूर्वं व्याख्यातः-अ० ७।७३।३। तत्रैव द्रष्टव्यः ॥