Atharvaveda / 10 / 4 / 23
ये अ॑ग्नि॒जा ओ॑षधि॒जा अही॑नां॒ ये अ॑प्सु॒जा वि॒द्युत॑ आबभू॒वुः। येषां॑ जा॒तानि॑ बहु॒धा म॒हान्ति॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नम॑सा विधेम ॥ 23॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 23
In English:
Seer : garutmaan | Devta : takShakaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ye agnijaa oShadhijaa ahiinaa.m ye apsujaa vidyuta aababhuuvuH. yeShaa.m jaataani bahudhaa mahaanti tebhyaH sarpebhyo namasaa vidhema . 23.
Component Words : ye . agniH.ajaaH . oShadhi.ajaaH . ahiinaam . ye . apsu.ajaaH . vi.adyutaH . aa.ababhuuvuH . yeShaam . jaataani . bahu.adhaa . mahaanti . tebhyaH . sarpebhyaH . namasaa . vidhema .4.23.
In Hindi:
ऋषि : गरुत्मान् | देवता : तक्षकः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : सर्प रूप दोषों के नाश का उपदेश।
पदपाठ : ये । अ॒ग्नि॒:ऽजा: । ओ॒ष॒धि॒ऽजा: । अही॑नाम् । ये । अ॒प्सु॒ऽजा: । वि॒ऽद्युत॑: । आ॒ऽब॒भू॒वु: । येषा॑म् । जा॒तानि॑ । ब॒हु॒ऽधा । म॒हान्ति॑ । तेभ्य॑: । स॒र्पेभ्य॑: । नम॑सा । वि॒धे॒म॒ ॥४.२३॥
पदार्थ : (अहीनाम्) सर्पों में से (ये) जो (अग्निजाः) अग्नि में उत्पन्न, (ओषधिजाः) ओषधियों [अन्न आदि में उत्पन्न], (ये) जो (अप्सुजाः) जल में उत्पन्न होकर (विद्युतः) बिजुलियों [समान] (आबभूवुः) सब ओर हुए हैं। (येषाम्) जिनके (जातानि) समूह (बहुधा) बहुधा [नाना प्रकार से] (महान्ति) बड़े-बड़े हैं, (तेभ्यः सर्पेभ्यः) उन सर्पों के [नाश के] लिये (नमसा) वज्र से (विधेम) हम शासन करें ॥२३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२३−(ये) अहयः (अग्निजाः) अग्नौ जाताः (ओषधिजाः) ओषधिषु जाताः (अहीनाम्) सर्पाणां मध्ये (ये) (अप्सुजाः) जलजाताः (विद्युतः) तडितो यथा (आबभूवुः) समन्तात्प्रादुर्बभूवुः (येषाम्) (जातानि) वृन्दानि (बहुधा) नानाप्रकारेण (महान्ति) विशालानि (तेभ्यः) (सर्पेभ्यः) सर्पान् नाशयितुम् (नमसा) वज्रेण (विधेम) विध विधाने=शासने-लिङ्। शासनं कुर्याम ॥