Atharvaveda / 10 / 9 / 3
बाला॑स्ते॒ प्रोक्ष॑णीः सन्तु जि॒ह्वा सं मा॑र्ष्ट्वघ्न्ये। शु॒द्धा त्वं य॒ज्ञिया॑ भू॒त्वा दिवं॒ प्रेहि॑ शतौदने ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 9 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : shataudanaa (gauH) | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : baalaaste prokShaNiiH santu jihvaa sa.m maarShTvaghnye. shuddhaa tva.m yaj~niyaa bhuutvaa diva.m prehi shataudane . 3.
Component Words : baalaaH . te . pra.aukShaNiiH . santu . jihvaa . sam . maarShTu . aghnye . shudhdaa . tvam . yaj~niyaa . bhuutvaa . divam . pra . ihi . shata.aodane .9.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : शतौदना (गौः) | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : वेदवाणी की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : बाला॑: । ते॒ । प्र॒ऽउक्ष॑णी: । स॒न्तु॒ । जि॒ह्वा । सम् । मा॒र्ष्टु॒ । अ॒घ्न्ये॒ । शु॒ध्दा । त्वम् । य॒ज्ञिया॑ । भू॒त्वा । दिव॑म् । प्र । इ॒हि॒ । श॒त॒ऽओ॒द॒ने॒ ॥९.३॥
पदार्थ : (अघ्न्ये) हे न मारनेवाली शक्ति ! [वेदवाणी] (ते) तेरी (प्रोक्षणीः) शोधन शक्तियाँ [मेरे लिये] (बालाः) बाल [कूची समान] (सन्तु) होवें, [मेरी] (जिह्वा) जीभ (सम्) यथावत् (मार्ष्टु) शुद्ध होवे। (शतौदने) हे सैकड़ों प्रकार सींचनेवाली ! [वेदवाणी] (त्वम्) तू (शुद्धा) शुद्ध और (यज्ञिया) यज्ञयोग्य (भूत्वा) होकर (दिवम्) प्रकाश को (प्र) अच्छे प्रकार (इहि) प्राप्त हो ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(बालाः) केशाः। कूर्चिका यथा (ते) तव (प्रोक्षणीः) शोधनशक्तयः (सन्तु) (जिह्वा) (सम्) सम्यक् (मार्ष्टु) शुध्यतु (अघ्न्ये) अ० ७।३।८। अघ्न्यादयश्च। उ० ४।११२। नञ्+हन हिंसागत्योः-यक्, उपधालोपः, टाप्। अघ्न्यः प्रजापतिः। हे अहिंसिके रक्षिके वेदविद्ये (शुद्धा) पवित्रा (त्वम्) (यज्ञिया) यज्ञार्हा (भूत्वा) (दिवम्) प्रकाशम् (प्र) प्रकर्षेण (इहि) प्राप्नुहि (शतौदने) म० १। शतप्रकारेण सेचिके ॥