Atharvaveda / 10 / 10 / 12
त्रि॒षु पात्रे॑षु॒ तं सोम॒मा दे॒व्य᳡हरद्व॒शा। अथ॑र्वा॒ यत्र॑ दीक्षि॒तो ब॒र्हिष्यास्त॑ हिर॒ण्यये॑ ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 10 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : kashyapaH | Devta : vashaa | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : triShu paatreShu ta.m somamaa devya᳡haradvashaa. atharvaa yatra diikShito barhiShyaasta hiraNyaye . 12.
Component Words : triShu . paatreShu . tam . somam . aa . devii . aharat . vashaa . atharvaa . yatra . diikShitaH . barhiShi . aasta . hiraNyaye .10.12.
In Hindi:
ऋषि : कश्यपः | देवता : वशा | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : त्रि॒षु । पात्रे॑षु । तम् । सोम॑म् । आ । दे॒वी । अ॒ह॒र॒त् । व॒शा । अथ॑र्वा । यत्र॑ । दी॒क्षि॒त: । ब॒र्हिषि॑ । आस्त॑ । हि॒र॒ण्यये॑ ॥१०.१२॥
पदार्थ : (त्रिषु) तीन [ऊँचे, नीचे और मध्य] (पात्रेषु) रक्षा के आधार [लोकों] में वर्तमान (तम्) उस (सोमम्) सर्वप्रेरक [परमेश्वर] को (देवी) विजयिनी (वशा) [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] ने (आ) सब प्रकार (अहरत्) स्वीकार किया। (यत्र) जहाँ [तीनों लोकों] में (दीक्षितः) नियमवान् (अथर्वा) निश्चल परमात्मा (हिरण्यये) तेजोमय (बर्हिषि) वृद्धि के बीच (आस्त) बैठा है ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(त्रिषु) उच्चनीचमध्येषु (पात्रेषु) रक्षाधारेषु लोकेषु (सोमम्) सर्वप्रेरकं परमात्मानम् (आ) समन्तात् (देवी) विजयिनी (अहरत्) स्वीकृतवती (वशा) म० २। कमनीया परमात्मशक्तिः (अथर्वा) अ० ४।१।७। अ+थर्व चरणे-वनिप्। निश्चलः परमेश्वरः (यत्र) त्रिषु लोकेषु (दीक्षितः) तदस्य संजातं तारकादिभ्य इतच्। पा० ५।२।६। दीक्षा-इतच्। नियमवान् (बर्हिषि) वृद्धौ (आस्त) आस-लङ्। उपविष्टवान् (हिरण्यये) तेजोमये ॥