Atharvaveda / 11 / 1 / 20
स॒हस्र॑पृष्ठः श॒तधा॑रो॒ अक्षि॑तो ब्रह्मौद॒नो दे॑व॒यानः॑ स्व॒र्गः। अ॒मूंस्त॒ आ द॑धामि प्र॒जया॑ रेषयैनान्बलिहा॒राय॑ मृडता॒न्मह्य॑मे॒व ॥ 20॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 11 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 20
In English:
Seer : brahmaa | Devta : brahmaudanaH | Metre : atijaagatagarbhaa parashaakvaraa chatuShpadaa bhurigjagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : sahasrapRRiShThaH shatadhaaro akShito brahmaudano devayaanaH svargaH. amuu.msta aa dadhaami prajayaa reShayainaanbalihaaraaya mRRiDataanmahyameva . 20.
Component Words : sahasra.apRRiShThaH . shata.adhaaraH . akShitaH . brahma.aodanaH . deva.ayaanaH . svaH.agaH . amuun . te . aa . dadhaami . pra.ajayaa . reShaya . enaan . bali.ahaaraaya . mRRiDataat . mahyam . eva .1.20.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : ब्रह्मौदनः | छन्द : अतिजागतगर्भा परशाक्वरा चतुष्पदा भुरिग्जगती | स्वर :
विषय : ब्रह्मज्ञान से उन्नति का उपदेश।
पदपाठ : स॒हस्र॑ऽपृष्ठ: । श॒तऽधा॑र: । अक्षि॑त: । ब्र॒ह्म॒ऽओ॒द॒न: । दे॒व॒ऽयान॑: । स्व॒:ऽग: । अ॒मून् । ते॒ । आ । द॒धा॒मि॒ । प्र॒ऽजया॑ । रे॒ष॒य॒ । ए॒ना॒न् । ब॒लि॒ऽहा॒राय॑ । मृ॒ड॒ता॒त् । मह्य॑म् । ए॒व ॥१.२०॥
पदार्थ : (सहस्रपृष्ठः) सहस्रों स्तोत्रवाला (शतधारः) बहुविध जगत् का धारण करनेवाला, (अक्षितः) क्षयरहित, (देवयानः) विद्वानों से पाने योग्य, (स्वर्गः) आनन्द पहुँचानेवाला, (ब्रह्मौदनः) ब्रह्म-ओदन [वेदज्ञान, अन्न वा धन का बरसानेवाला, तू परमात्मा है]। (अमून्) उन [वैरियों] को (ते) तुझे (आ दधामि) सौंपता हूँ, (एनान्) इन [शत्रुओं] को (प्रजया) [उनकी] प्रजासहित (रेषय) नाश करा, (मह्यम्) मुझे (बलिहाराय) सेवा विधि स्वीकार करने के लिये (एव) ही (मृडतात्) सुख दे ॥२०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२०−(सहस्रपृष्ठः) बहुस्तोत्रयुक्तः (शतधारः) शतं बहुविधं जगद् धरतीति यः (अक्षितः) अक्षीणः (ब्रह्मौदनः) म० १। ब्रह्मणो वेदज्ञानस्यान्नस्य धनस्य वा सेचको वर्षकः परमात्मा (देवयानः) विद्वद्भिः प्राप्यः (स्वर्गः) सुखस्य गमयिता प्रापकः (अमून्) शत्रून् (ते) तुभ्यम् (आ दधामि) समर्पयामि (प्रजया) सन्तानेन सह (रेषय) हिंसय (एनान्) अरीन् (बलिहाराय) हृञ् स्वीकरणे-घञ्। बलेः सेवाविधेः स्वीकरणाय (मृडतात्) सुखं देहि (मह्यम्) उपासकाय (एव) निश्चयेन ॥