Atharvaveda / 11 / 1 / 32
बभ्रे॒ रक्षः॑ स॒मद॒मा व॑पै॒भ्योऽब्रा॑ह्मणा यत॒मे त्वो॑प॒सीदा॑न्। पु॑री॒षिणः॒ प्रथ॑मानाः पु॒रस्ता॑दार्षे॒यास्ते॒ मा रि॑षन्प्राशि॒तारः॑ ॥ 32॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 11 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 32
In English:
Seer : brahmaa | Devta : brahmaudanaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : babhre rakShaH samadamaa vapaibhyo.abraahmaNaa yatame tvopasiidaan. puriiShiNaH prathamaanaaH purastaadaarSheyaaste maa riShanpraashitaaraH . 32.
Component Words : babhre . rakShaH . sa.amadam . aa . vapa . ebhyaH . abraahmaNaaH . yatame . tvaa . upa.asiidaan . puriiShiNaH . prathamaanaaH . purastaat . aarSheyaaH . te . maa . riShan . pra.aashitaaraH .1.32.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : ब्रह्मौदनः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : ब्रह्मज्ञान से उन्नति का उपदेश।
पदपाठ : ब॒भ्रे । रक्ष॑: । स॒ऽमद॑म् । आ । व॒प॒ । ए॒भ्य॒: । अब्रा॑ह्मणा: । य॒त॒मे । त्वा॒ । उ॒प॒ऽसीदा॑न् । पु॒रीषिण॑: । प्रथ॑माना: । पु॒रस्तात् । आ॒र्षे॒या: । ते॒ । मा । रि॒ष॒न् । प्र॒ऽअ॒शि॒तार॑: ॥१.३२॥
पदार्थ : (बभ्रे) हे पोषक ! [अन्नरूप परमात्मन्] (रक्षः) विघ्न और (समदम्) लड़ाई (एभ्यः) उनके लिये (आ वपः) फैला दे, (यतमे) जो (अब्राह्मणाः) अब्राह्मण [अब्रह्मज्ञानी] (त्वा) तुझको (उपसीदान्) प्राप्त होवें। (पुरीषिणः) पूर्ति रखनेवाले, (पुरस्तात्) आगे-आगे (प्रथमानाः) फैलते हुए, (आर्षेयाः) ऋषियों में विख्यात (ते) तेरे (प्राशितारः) भोग करनेवाले पुरुष (मा रिषन्) न दुःखी होवें ॥३२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३२−(बभ्रे) म० ३१। हे पोषक (रक्षः) रक्ष्यते यस्मात्। विघ्नम् (समदम्) सम्+अद भक्षणे-क्विप्। यद्वा सम्+मदी हर्षे-क्विप्, समो मलोपः समत्सु संग्रामनाम-निघ० २।१७। समदः समदो वात्तेः सम्मदो वा मदतेः-निरु० ९।१७। युद्धम् (आ वप) प्रक्षिप (एभ्यः) वक्ष्यमाणेभ्यः (अब्राह्मणः) अब्रह्मज्ञानिनः (पुरीषिणः) शृपॄभ्यां किच्च। उ० ४।२७। पॄ पालनपूरणयोः-ईषन्, कित्, णिनि। पुरीषमुदकनाम-निघ० १।१२। पुरीषं पृणातेः पूरयतेर्वा-निरु० २।२२। पूर्तियुक्ताः (प्रथमानाः) विस्तीर्यमाणाः (पुरस्तात्) अग्रे (आर्षेयाः) म० १६। ऋषिषु विख्याताः (ते) तव (मा रिषन्) मा हिंसन्ताम् (प्राशितारः) प्रकर्षेण भोक्तारः ॥