Atharvaveda / 11 / 9 / 12
उद्वे॑पय॒ सं वि॑जन्तां भिया॒मित्रा॒न्त्सं सृ॑ज। उ॑रुग्रा॒हैर्बा॑ह्व॒ङ्कैर्विध्या॑मित्रान्न्यर्बुदे ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 11 | Sukta : 9 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : kaa~NkaayanaH | Devta : arbudiH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : udvepaya sa.m vijantaa.m bhiyaamitraantsa.m sRRija. urugraahairbaahva~Nkairvidhyaamitraannyarbude . 12.
Component Words : ut . vepaya . sam . vijantaam . bhiyaa . amitraan . sam . sRRija . uru.agraahaiH . baahu.aa~NkaiH . vidhya . amitraan . ni.aarbude .11.12.
In Hindi:
ऋषि : काङ्कायनः | देवता : अर्बुदिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा और प्रजा के कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : उत् । वे॒प॒य॒ । सम् । वि॒ज॒न्ता॒म् । भि॒या । अ॒मित्रा॑न् । सम् । सृ॒ज॒ । उ॒रु॒ऽग्रा॒है: । बा॒हु॒ऽअ॒ङ्कै: । विध्य॑ । अ॒मित्रा॑न् । नि॒ऽअ॒र्बु॒दे॒ ॥११.१२॥
पदार्थ : [उन्हें] (उद् वेपय) कँपा दे, (संविजन्ताम्) वे घबड़ाकर चले जावें, (अमित्रान्) अमित्रों को (भिया) भय के साथ (सं सृज) संयुक्त कर। (न्यर्बुदे) हे न्यर्बुदि ! [निरन्तर पुरुषार्थी प्रजागण] (उरुग्राहैः) चौड़ी पकड़वाले (बाह्वङ्कैः) भुज बन्धनों से (अमित्रान्) अमित्रों को (विध्य) बेध ले ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(उद्वेपय) टुवेपृ कम्पने। उत्कम्पय (संविजन्ताम्) ओविजी भयचलनयोः। व्याकुलीभूय चलन्तु (भिया) भयेन (अमित्रान्) शत्रून् (संसृज) संयोजय (उरुग्राहैः) विस्तृतग्रहणयन्त्रयुक्तैः (बाह्वङ्कैः) अङ्क पदे लक्षणे च-घञ्। भुजबन्धनैः (विध्य) ताडय (अमित्रान्) (न्यर्बुदे) ॥