Atharvaveda / 12 / 2 / 10
क्र॒व्याद॑म॒ग्निं श॑शमा॒नमु॒क्थ्यं१॒॑ प्र हि॑णोमि प॒थिभिः॑ पितृ॒याणैः॑। मा दे॑व॒यानैः॒ पुन॒रा गा॒ अत्रै॒वैधि॑ पि॒तृषु॑ जागृहि॒ त्वम् ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : bhRRiguH | Devta : agniH | Metre : ekaavasaanaanichRRidviShamaatripaadgaayatrii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : kravyaadamagni.m shashamaanamukthya.m1 pra hiNomi pathibhiH pitRRiyaaNaiH. maa devayaanaiH punaraa gaa atraivaidhi pitRRiShu jaagRRihi tvam . 10.
Component Words : kravya.aadam . agnim . shashamaanam . ukthya᳡m . pra . hiNomi . pathi.abhiH . pitRRi.ayaanaiH . maa . deva.ayaanaiH . punaH . aa . gaaH . atra . eva . edhi . pitRRiShu . jaagRRihi . tvam .2.10.
In Hindi:
ऋषि : भृगुः | देवता : अग्निः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा और प्रजा के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : क्र॒व्य॒ऽअद॑म् । अ॒ग्निम् । श॒श॒मा॒नम् । उ॒क्थ्य᳡म् । प्र । हि॒णो॒मि॒ । प॒थिऽभि॑: । पि॒तृ॒ऽयानै॑: । मा । दे॒व॒ऽयानै॑: । पुन॑: । आ । गा॒: । अत्र॑ । ए॒व । ए॒धि॒ । पि॒तृषु॑ । जा॒गृ॒हि॒ । त्वम् ॥२.१०॥
पदार्थ : (पितृयाणैः) पितरों [रक्षक विद्वानों] के चलने योग्य (पथिभिः) मार्गों से [चलता हुआ] मैं (क्रव्यादम्) मांसभक्षक (अग्निम्) अग्नि [समान सन्तापकारी मनुष्य] को (शशमानम्) उछलकर चलते हुए [उद्योगी] (उक्थ्यम्) प्रशंसनीय पुरुष से (प्र हिणोमि) बाहिर भेजता हूँ। [हे दुष्कर्मी !] तू (देवयानैः) विद्वानों के मार्गों से [रोकने को] (पुनः) फिर (मा आ गाः) मत आ, [हे सत्कर्मी !] (त्वम्) तू (अत्र एव) यहाँ ही (एधि) रह, और (पितृषु) पितरों [रक्षक विद्वानों] के बीच (जागृहि) जागता रहे ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(क्रव्यादम्) मांसभक्षकम् (अग्निम्) अग्निवत् सन्तापकं पुरुषम् (शशमानम्) शश प्लुतगतौ−चानश्। उत्प्लुत्य गन्तारम्। उद्योगिनम् (उक्थ्यम्) अ० ७।४७।१। अकथितं च। पा० १।४।५१। इति कर्मसंज्ञा। प्रशस्यात् (प्र) (हिणोमि) गमयामि (पथिभिः) मार्गैः (पितृयाणैः) पालकैर्गन्तव्यैः (देवयानैः) विदुषां मार्गैः (पुनः) पश्चात् (मा आ गाः) नैवागच्छ (अत्र) (एव) (एधि) भव। वर्तस्व (पितृषु) पालकेषु (जागृहि) सावधानो भव (त्वम्) ॥