Atharvaveda / 12 / 3 / 3
सम॑स्मिंल्लो॒के समु॑ देव॒याने॒ सं स्मा॑ स॒मेतं॑ यम॒राज्ये॑षु। पू॒तौ प॒वित्रै॒रुप॒ तद्ध्व॑येथां॒ यद्य॒द्रेतो॒ अधि॑ वां संब॒भूव॑ ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : yamaH | Devta : svargaH, odanaH, agniH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : samasmi.mlloke samu devayaane sa.m smaa sameta.m yamaraajyeShu. puutau pavitrairupa taddhvayethaa.m yadyadreto adhi vaa.m sa.mbabhuuva . 3.
Component Words : sam . asmin . loke . sam . uu.m iti . deva.ayaane . sam . sma . sam.aetam . yama.araajye . puutau . pavitraiH . upa . tat . hvayethaam . yat.ayat . retaH . adhi . vaam . sam.ababhuuva .3.3.
In Hindi:
ऋषि : यमः | देवता : स्वर्गः, ओदनः, अग्निः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : परस्पर उन्नति करने का उपदेश।
पदपाठ : सम् । अ॒स्मि॒न् । लो॒के । सम् । ऊं॒ इति॑ । दे॒व॒ऽयाने॑ । सम् । स्म॒ । स॒म्ऽएत॑म् । य॒म॒ऽराज्ये॑ । पू॒तौ । प॒वित्रै॑: । उप॑ । तत् । ह्व॒ये॒था॒म् । यत्ऽय॑त् । रेत॑: । अधि॑ । वा॒म् । स॒म्ऽब॒भूव॑ ॥३.३॥
पदार्थ : (अस्मिन् लोके) इस लोक [संसार वा जन्म] में (सम्) मिलकर, (देवयाने) विद्वानों के मार्ग में (उ) ही (सम्) मिलकर और (यमराज्येषु) न्यायाधीश [परमात्मा] के राज्यों [राज्यनियमों] में (सम् स्म) अवश्य मिलकर (समेतम्) तुम दोनों साथ-साथ चलो। (पवित्रैः) पवित्र कर्मों से (पूतौ) पवित्र तुम दोनों (तत्) उस [बल] को (उप ह्वयेथाम्) आदर से बुलाओ, (यद्यत्) जो-जो (रेतः) वीर्य [बल] (वाम् अधि) तुम दोनों में अधिकारपूर्वक (संबभूव) उत्पन्न हुआ है ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(सम्) संगत्य (अस्मिन्) वर्तमाने (लोके) संसारे जन्मनि वा (सम्) (उ) एव (देवयाने) विदुषां मार्गे (सम्) (स्म) अवश्यम् (समेतम्) सम्+आङ्+इतम्। युवां संगतौ भवतम् (यमराज्येषु) न्यायाधीशस्य परमेश्वरस्य राज्यनियमेषु (पूतौ) शुद्धौ (पवित्रैः) शुद्धकर्मभिः (तत्) रेतः (उप ह्वयेथाम्) आह्वयतम् (यद्यत्) (रेतः) वीर्यं सामर्थ्यम् (अधि) अधिकृत्य (वाम्) युवाम् (संबभूव) उत्पन्नो बभूव ॥