Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 14 / 2 / 33

उत्ति॑ष्ठे॒तोवि॑श्वावसो॒ नम॑सेडामहे त्वा। जा॒मिमि॑च्छ पितृ॒षदं॒ न्य᳡क्तां॒ स ते॑ भा॒गोज॒नुषा॒ तस्य॑ विद्धि ॥33॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 14 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 33

In Hindi:

ऋषि : सवित्री, सूर्या | देवता : आत्मा | छन्द : विराट् आस्तार पङ्क्ति | स्वर :

विषय : गृहआश्रम का उपदेश।

पदपाठ : उत् । ति॒ष्ठ॒ । इ॒त: । वि॒श्व॒व॒सो॒ इति॑ विश्वऽवसो । नम॑सा । ई॒डा॒म॒हे॒ । त्वा॒। जा॒मिम् । इ॒च्छ॒ । पि॒तृ॒ऽसद॑म् । निऽअ॑क्ताम् । स: । ते॒ । भा॒ग: । ज॒नुषा॑ । तस्य॑ । वि॒ध्दि॒ ॥२.३३॥

पदार्थ : (विश्वावसो) हे समस्तधनवाले वर ! (इतः) [अपने] इस स्थान से (उत् तिष्ठ) उठ, (नमसा) आदर के साथ (त्वा)तुझ से (ईडामहे) हम यह चाहते हैं। (पितृपदम्) पितृकुल में रहती हुई, (न्यक्ताम्) नियम से तैल आदि लगाये हुए [विवाहसंस्कार किये हुए] (जामिम्)कुलवधू से (इच्छ) प्रीति कर, (जनुषा) जन्म [मनुष्यजन्म] के कारण (सः) यह (ते)तेरा (भागैः) सेवनीय पदार्थ है, (तस्य) इसका (विद्धि) तू ज्ञान कर ॥३३॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :३३−(उत्तिष्ठ) उद्गच्छ (इतः)स्थानात् (विश्वावसो) हे सर्वधनोपेत, वर (नमसा) सत्कारेण (ईडामहे) याचामहे (जामिम्) कुलस्त्रियम्। अत्र मनुः ३।५७। शोचन्ति जामयो यत्र विनश्यत्याशुतत्कुलम्। (इच्छ) प्रीणीहि (पितृपदम्) पितृकुलस्थिताम् (न्यक्ताम्) अञ्जिघृसिभ्यःक्तः। उ० ३।८९। अञ्जू व्यक्तिम्रक्षणादिषु-क्त। नियमेन कृताभ्यञ्जनाम्। कृतविवाहसंस्काराम् (सः) पूर्वोक्तः (ते) तव (भागः) सेवनीयः पदार्थः (जनुषा)मनुष्यजन्मना (तस्य) पूर्वोक्तस्य (विद्धि) ज्ञानं कुरु ॥