Atharvaveda / 14 / 2 / 38
तां पू॑षंछि॒वत॑मा॒मेर॑यस्व॒ यस्यां॒ बीजं॑ मनु॒ष्या॒ वप॑न्ति। या न॑ ऊ॒रू उ॑श॒तीवि॒श्रया॑ति॒ यस्या॑मु॒शन्तः॑ प्र॒हरे॑म॒ शेपः॑ ॥38॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 14 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 38
In English:
Seer : savitrii, suuryaa | Devta : aatmaa | Metre : atishakvariigarbhaa jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : taa.m puuSha.mChivatamaamerayasva yasyaa.m biija.m manuShyaa vapanti. yaa na uuruu ushatiivishrayaati yasyaamushantaH praharema shepaH .38.
Component Words : taam . puuShan . shiva.atamaam . aa . iirayasva . yasyaam . biijam . manuShyaa᳡H . vapanti . yaa . naH . uuruu iti . ushati . vi.ashrayaati . yasyaam . ushantaH . pra.aharema . shepaH .2.38.
In Hindi:
ऋषि : सवित्री, सूर्या | देवता : आत्मा | छन्द : परानुष्टुप् त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : गृहआश्रम का उपदेश।
पदपाठ : ताम् । पूष॑न् । शि॒वऽत॑माम् । आ । ई॒र॒य॒स्व॒ । यस्या॑म् । बीज॑म् । म॒नु॒ष्या᳡: । वप॑न्ति । या । न॒: । ऊ॒रू इति॑ । उ॒श॒ति । वि॒ऽश्रया॑ति । यस्या॑म् । उ॒शन्त॑: । प्र॒ऽहरे॑म । शेप॑: ॥२.३८॥
पदार्थ : (पूषन्) हे पोषक पति ! (ताम्) उस (शिवतमाम्) अतिशय कल्याण करनेहारी पत्नी को (आ ईरयस्व) प्रेरणा कर (यस्याम्) जिस [पत्नी] में (मनुष्याः) मनुष्यलोग [मैं पति] (बीजम्) वीर्य (वपन्ति) बोवें। (या) जो (नः) हमारी (उशती) कामना करती हुई (ऊरू) दोनों जङ्घाओंको (विश्रयाति) फैलावे, और (यस्याम्) जिस में (उशन्तः) [उसकी] कामना करते हुएहम लोग (शेपः) उपस्थेन्द्रिय का (प्रहरेम) प्रहरण करें ॥३८॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३८−(ताम्) युवतीम् (पूषन्) हे पोषक पते (शिवतमाम्) अतिशयेनानन्दकरीम् (एरयस्व)प्रेरय (यस्याम्) पत्न्याम् (बीजम्) वीर्यम् (मनुष्याः) नराः (वपन्ति)निक्षिपन्ति (या) पत्नी (नः) अस्मान् (ऊरू) जङ्घाप्रदेशौ (उशती) कामयमाना (विश्रयाति) विविधं श्रयेत्। विस्तारयेत् (यस्याम्) (उशन्तः) तां कामयमानाः (प्रहरेम) प्रहृतं कुर्याम (शेपः) उपस्थेन्द्रियम् ॥