Atharvaveda / 15 / 5 / 11
रु॒द्रए॑नमिष्वा॒सो ध्रु॒वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑श॒र्वो न॑ भ॒वो नेशा॑नः। नास्य॑ प॒शून्न स॑मा॒नान्हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥11॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 15 | Sukta : 5 | Paryay : | Mantra No : 11
In English:
Seer : atharvaa | Devta : rudr | Metre : tripadaa mahaabRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : rudraenamiShvaaso dhruvaayaa disho antardeshaadanuShThaataanu tiShThati naina.msharvo na bhavo neshaanaH. naasya pashuunna samaanaanhinasti ya eva.m veda .11.
Component Words : rudraH . enam . iShu.aaasaH . dhruvaayaaH . dishaH . antaH.adeshaat . anu.asthaataa . anu . tiShThati . na . enam . sharvaH . na . bhavaH . na . iishaanaH . na . asya . pashuun . na . samaanam . hinasti . yaH . evam . veda .5.11.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : रुद्र | छन्द : द्विपदा प्राजापत्या अनुष्टुप्, निचृद् ब्राह्मी गायत्री | स्वर :
विषय : परमात्माके अन्तर्यामी होने का उपदेश।
पदपाठ : रु॒द्र: । ए॒न॒म् । इ॒षु॒ऽआ॒स: । ध्रु॒वाया॑: । दि॒श: । अ॒न्त॒:ऽदे॒शात् । अ॒नु॒ऽस्था॒ता । अनु॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । न । ए॒न॒म् । श॒र्व: । न । भ॒व: । न । ईशा॑न: । न । अ॒स्य॒ । प॒शून् । न । स॒मा॒नम् । हि॒न॒स्ति॒ । य: । ए॒वम् । वेद॑ ॥५.११॥
पदार्थ : (रुद्रः) शत्रुनाशक, (इष्वासः) हिंसा हटानेवाला (अनुष्ठाता) साथ रहनेवाला परमात्मा (ध्रुवायाः दिशः)नीची दिशा के (अन्तर्देशात्) मध्य देश से (एनम् अनु) उस [विद्वान्] के साथ (तिष्ठति) रहता है, और (एनम्) उस [विद्वान्] को (न) न (शर्वः) दुःखनाशक, (न) न (भवः) सर्वत्र वर्तमान और (न) न (ईशानः) सर्वस्वामी परमेश्वर (हिनस्ति) कष्ट देताहै, (न) न (अस्य) उस [विद्वान्] के (पशून्) प्राणियों को और (न) न (समानान्) [उसके] तुल्य गुणवालों को [कष्ट देता है], (यः) जो [विद्वान्] (एवम्) ऐसे वाव्यापक [व्रात्य परमात्मा] को (वेद) जानता है ॥११॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०, ११−(ध्रुवायाः)अधोवर्तमानायाः (रुद्रम्) रुङ् गतिहिंसनयोः-क्विप् तुक् च+रुङ् हिंसायाम्-ड।शत्रुनाशकम्। अन्यत् पूर्ववत् स्पष्टं च ॥