Atharvaveda / 17 / 1 / 21
रुचि॑रसि रो॒चोऽसि॑। स यथा॒ त्वं रुच्या॑ रो॒चोऽस्ये॒वाहं प॒शुभि॑श्च ब्राह्मणवर्च॒सेन॑ चरुचिषीय ॥21॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 17 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 21
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aadity | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ruchirasi rocho.asi. sa yathaa tva.m ruchyaa rocho.asyevaaha.m pashubhishcha braahmaNavarchasena charuchiShiiya .21.
Component Words : ruchiH . asi . rochaH . asi . saH . yathaa . tvam . ruchyaa . rochaH . asi . eva . aham . pashu.abhiH . cha . braahmaNa.avarchasena . cha . ruchiShiiya .2.21.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आदित्य | छन्द : चतुष्पदा उपरिष्टात् बृहती | स्वर :
विषय : आयु की बढ़ती के लिये उपदेश।
पदपाठ : रुचि॑: । अ॒सि॒ । रो॒च: । अ॒सि॒ । स: । यथा॑ । त्वम् । रुच्या॑ । रो॒च: । असि॑ । ए॒व । अ॒हम् । प॒शुऽभि॑: । च॒ । ब्रा॒ह्म॒ण॒ऽव॒र्च॒सेन॑ । च॒ । रु॒चि॒षी॒य॒ ॥२.२१॥
पदार्थ : [हे परमेश्वर !] तू (रुचिः) प्रीतिरूप (असि) है, तू (रोचः) प्रीति करानेवाला (असि) है। (सः त्वम्)सो तू (यथा) जैसे (रुच्या) प्रीति के साथ (रोचः) प्रीति करानेवाला (असि) है, (एव) वैसे ही (अहम्) मैं (पशुभिः) प्राणियों के साथ (च च) और (ब्राह्मणवर्चसेन)ब्राह्मणों [ब्रह्मज्ञानियों] के समान तेज के साथ (रुचिषीय) रुचि करूँ ॥२१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२१−(रुचिः) रुचदीप्तावभिप्रीतौ च-कि। प्रीतिस्वरूपः (असि) (रोचः) रोचतेः पचाद्यच्।प्रीतिकारकः (सः) तादृशः (यथा) (त्वम्) (रुच्या) प्रीत्या (रोचः) प्रीतिकारकः (असि) (एव) तथा (अहम्) उपासकः (पशुभिः) प्राणिभिः (च) (ब्राह्मणवर्चसेन)ब्रह्महस्तिभ्यां वर्चसः। पा० ५।४।७८। इति ब्राह्मणशब्दात् परस्यापि वर्चसःसमासान्तोऽच्। ब्रह्मज्ञानितुल्यतेजसा (च) (रुचिषीय) रुचिमान् भवेयम् ॥