Atharvaveda / 18 / 2 / 5
य॒दा शृ॒तंकृ॒णवो॑ जातवे॒दोऽथे॒ममे॑नं॒ परि॑ दत्तात्पि॒तृभ्यः॑। य॒दोगच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथ॑ दे॒वानां॑ वश॒नीर्भ॑वाति ॥5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 18 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : atharvaa | Devta : jaatavedaa | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadaa shRRita.mkRRiNavo jaatavedo.athemamena.m pari dattaatpitRRibhyaH. yadogachChaatyasuniitimetaamatha devaanaa.m vashaniirbhavaati .5.
Component Words : yadaa . shRRitam . kRRiNavaH . jaata.avedaH . atha . imam . enam . pari . dattaat . pitRRi.abhyaH . yado iti . gachChaati . asu.aniitim . etaam . atha . devaanaam . vasha.aniiH . bhavaati .2.5.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : जातवेदा | छन्द : भुरिक् त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : आचार्य और ब्रह्मचारी के कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : य॒दा । शृ॒तम् । कृ॒णव॑: । जा॒त॒ऽवे॒द॒: । अथ॑ । इ॒मम् । ए॒न॒म् । परि॑ । द॒त्ता॒त् । पि॒तृऽभ्य॑: । य॒दो इति॑ । गच्छा॑ति । असु॑ऽनीतिम् । ए॒ताम् । अथ॑ । दे॒वाना॑म् । व॒श॒ऽनी: । भ॒वा॒ति॒ ॥२.५॥
पदार्थ : (जातवेदः) हे प्रसिद्धज्ञानवाले ! [आचार्य] (यदा) जब (इमम्) इस [ब्रह्मचारी] को (शृतम्) [दृढ़ ज्ञानी] (कृणवः) तू कर लेवे, (अथ) तब (एनम्) इस [परिश्रमी] को (पितृभ्यः) पितरों [रक्षकविद्वानों] को (परि दत्तात्) तू दे दे। (यदो) जब ही वह (एताम्) इस (असुनीतिम्) बुद्धिके साथ नीति [उन्नति मार्ग] को (गच्छाति) पावे, (अथ) तब वह (देवानाम्) दिव्यपदार्थों का (वशनीः) वश में लानेवाला (भवाति) होवे ॥५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :५−(यदा) (शृतम्)म० ४। परिपक्वं दृढज्ञानिनम् (कृणवः) कृवि हिंसाकरणयोः-लेटि अडागमः। त्वंकुर्याः (जातवेदः) हे प्रसिद्धज्ञान (अथ) तदा (इमम्) ब्रह्मचारिणम् (एनम्) परिश्रमिणंशिष्यम् (परिदत्तात्) समर्पय (पितृभ्यः) रक्षकविद्वद्भ्यः (यदो) यदा हि (गच्छाति) स प्राप्नुयात् (असुनीतिम्) असुः प्रज्ञानाम-निघ० ३।९। प्रज्ञया सहनीतिमुन्नतिमार्गम् (एताम्) प्रसिद्धां वेदविहिताम् (अथ) तदा (देवानाम्)उत्तमपदार्थानाम् (वशनीः) वशे नेता (भवाति) भूयात् ॥