Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 18 / 2 / 55

आयु॑र्वि॒श्वायुः॒ परि॑ पातु त्वा पू॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्।यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ त ई॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒वः स॑वि॒ता द॑धातु ॥55॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 18 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 55

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : यम, मन्त्रोक्त | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :

विषय : सत्पुरुषों के मार्ग पर चलने का उपदेश।

पदपाठ : आयु॑: । वि॒श्वऽआ॑यु: । परि॑ । पा॒तु॒ । त्वा॒ । पू॒षा । त्वा॒ । पा॒तु॒ । प्रऽप॑थे । पु॒रस्ता॑त् । यत्र॑ । आस॑ते । सु॒ऽकृत॑: । यत्र॑ । ते । ई॒यु: । तत्र॑ । त्वा॒ । दे॒व: । स॒वि॒ता । द॒धा॒तु॒ ॥२.५५॥

पदार्थ : (विश्वायुः) सबको अन्नदेनेवाला (आयुः) सर्वव्यापक परमात्मा (त्वा) तेरी (परि) सब ओर से (पातु) रक्षाकरे, (पूषा) पोषक परमेश्वर (प्रपथे) उत्तम मार्ग में (पुरस्तात्) सामने से (त्वा) तेरी (पातु) रक्षा करे। (यत्) जहाँ [उत्तम स्थान में] (सुकृतः) सुकर्मीलोग (आसते) बैठते हैं, और (यत्र) जहाँ [उत्तम मार्ग में] (ते) वे (ईयुः) चलेहैं, (तत्र) वहाँ [उस स्थान और मार्ग में] (त्वा) तुझको (देवः) प्रकाशमय (सविता)सर्वप्रेरक परमात्मा (दधातु) रक्खे ॥५५॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :५५−(आयुः) छन्दसीणः। उ० १।२। इण् गतौ-उण्। सर्वव्यापकः (विश्वायुः) आयुः, अन्नम्-निघः २।७। सर्वेभ्यः प्रापणीयमन्नं यस्मात् सः परमेश्वरः (परि) सर्वतः (पातु) (त्वा) (पूषा) पोषकः परमेश्वरः (त्वा) (पातु) (प्रपथे) प्रकृष्टे मार्गे (पुरस्तात्) अग्रे (यत्र) यस्मिन् श्रेष्ठस्थाने (आसते) उपविशन्ति (सुकृतः)पुण्यकर्माणः (यत्र) सन्मार्गे (ते) सुकृतिनः (ईयुः) जग्मुः (तत्र) स्थानेमार्गे च (त्वा) (देवः) प्रकाशमयः (सविता) सर्वप्रेरकः परमेश्वरः (दधातु)धारयतु। स्थापयतु ॥