Atharvaveda / 18 / 4 / 10
यू॒यम॑ग्नेशन्तमाभिस्त॒नूभि॑रीजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। अश्वा॑ भू॒त्वा पृ॑ष्टि॒वाहो॑वहाथ॒ यत्र॑ दे॒वैः स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति ॥10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 18 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : atharvaa | Devta : yama, mantrokt | Metre : gaayatrii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yuuyamagneshantamaabhistanuubhiriijaanamabhi loka.m svargam. ashvaa bhuutvaa pRRiShTivaahovahaatha yatra devaiH sadhamaada.m madanti .10.
Component Words : yuuyam . agne . sham.atamaabhiH . tanuubhiH . iijaanam . abhi . lokam . svaH.agam . ashvaaH .bhuutvaa . pRRiShTi.avaahaH . vahaatha . yatra . devaiH . sadha.amaadam . madanti .4.10.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : यम, मन्त्रोक्त | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : सत्य मार्ग पर चलने का उपदेश।
पदपाठ : यू॒यम् । अ॒ग्ने॒ । शम्ऽत॑माभि: । त॒नूभि॑: । ई॒जा॒नम् । अ॒भि । लो॒कम् । स्व॒:ऽगम् । अश्वा॑: ।भू॒त्वा । पृ॒ष्टि॒ऽवाह॑: । व॒हा॒थ॒ । यत्र॑ । दे॒वै: । स॒ध॒ऽमाद॑म् । मद॑न्ति ॥४.१०॥
पदार्थ : (अग्ने=अग्नयः) हेअग्नियो ! (यूयम्) तुम (पृष्टिवाहः) पीठ पर ले चलनेवाले (अश्वाः) घोड़ों के समान (भूत्वा) होकर (शन्तमाभिः) अत्यन्त शान्तियुक्त (तनूभिः) उपकारक्रियाओं से (ईजानम्) यज्ञ कर चुकनेवाले पुरुष को (स्वर्गम्) सुख पहुँचानेवाले (लोकम् अभि)समाज में (वहाथ) ले जाओ, (यत्र) जहाँ पर (देवैः) विद्वानों के साथ (सधमादम्)संगति सुख को (मदन्ति) वे [विद्वान्] भोगते हैं ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(यूयम्) (अग्ने) बहुवचनस्यैकवचनम्। हे पूर्वाग्न्यादयः (शन्तमाभिः)अत्यन्तसुखयुक्ताभिः (तनूभिः) उपकृतिभिः (ईजानम्) समाप्तयज्ञं पुरुषम् (अभि)प्रति (लोकम्) समाजम् (स्वर्गम्) सुखप्रापकम्−(अश्वाः) अश्वा यथा (भूत्वा) (पृष्टिवाहः) पृषु सेचने-क्तिन्। वहश्च। पा० ३।२।६४। पृष्टि+वह प्रापणे−ण्वि।पृष्ठे वाहकाः (वहाथ) लेटि रूपम्। वहत। गमयत (यत्र) (देवैः) विद्वद्भिः (सधमादम्) संगतिसुखम् (मदन्ति) हर्षयन्ति ॥