vedyog.net

In English:

Seer : madhuchChandaaH | Devta : indraH | Metre : purauShNik | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : parehi vigramastRRitamindra.m pRRichChaa vipashchitam. yaste sakhibhya aa varam . 4.

Component Words :
paraa . ihi . vigram . astRRitam . indram . pRRichCha . vipaH.achitam . yaH . te . sakhi.abhyaH . aa . varam .68.4.

---

In Hindi:

ऋषि : मधुच्छन्दाः | देवता : इन्द्रः | छन्द : गायत्री | स्वर :

विषय : मनुष्य के कर्तव्य का उपदेश।

पदपाठ : परा॑ । इ॒हि॒ । विग्र॑म् । अस्तृ॑तम् । इन्द्र॑म् । पृ॒च्छ॒ । वि॒प॒:ऽचित॑म् ॥ य: । ते॒ । सखि॑ऽभ्य: । आ । वर॑म् ॥६८.४॥

पदार्थ : [हे जिज्ञासु !] तू (परा) समीप (इहि) जा, और (विग्रम्) बुद्धिमान्, (अस्तृतम्) अजेय, (विपश्चितम्) आप्त विद्वान्, (इन्द्रम्) इन्द्र [बड़े ऐश्वर्यवाले मनुष्य] से (पृच्छ) पूँछ, (यः) जो [मनुष्य] (ते) तेरे (सखिभ्यः) मित्रों के लिये (आ) सब प्रकार (वरम्) श्रेष्ठ [मित्र] है ॥४॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :मन्त्र ४-१० ऋग्वेद में हैं-१।४।४-१० ॥ ४−(परा) समीपे (इहि) गच्छ (विग्रम्) अन्येष्वपि दृश्यते। पा० ३।२।१०१। ग्रह उपादाने-डप्रत्ययः। विविधं गृह्णात्यर्थान् यः स विग्रः। वेर्ग्रो वक्तव्यः। वा० पा० ।४।११९। इति विपूर्वकनासिकाशब्दस्य ग्रः समासान्तादेशः। णस कौटिल्ये-ण्वुल्। विगता नासिका कुटिलता यस्य सः। विग्रहति मेधाविनाम-निघ० ३।१। मेधाविनम् (अस्तृतम्) अहिंसितम्। अजेयम् (इन्द्रम्) परमैश्वर्ययुक्तं मनुष्यम् (पृच्छ) जिज्ञासस्व। प्रश्नं कुरु (विपश्चितम्) आप्तविद्वांसम् (यः) विद्वान् (ते) तव (सखिभ्यः) मित्राणां हिताय (आ) समन्तात् (वरम्) श्रेष्ठं मित्रम् ॥

---