Atharvaveda / 20 / 74 / 7
सर्वं॑ परिक्रो॒शं ज॑हि ज॒म्भया॑ कृकदा॒श्व᳡म्। आ तू न॑ इन्द्र शंसय॒ गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रिषु॑ स॒हस्रे॑षु तुवीमघ ॥7॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 74 | Paryay : | Mantra No : 7
In English:
Seer : shunaHshepaH | Devta : indraH | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : sarva.m parikrosha.m jahi jambhayaa kRRikadaashva᳡m. aa tuu na indra sha.msaya goShvashveShu shubhriShu sahasreShu tuviimagha .7.
Component Words : sarvam . pari.akrosham . jahi . jambhaya . kRRikadaashvam . aa . tu . naH . indra . sha.msaya . goShu . ashveShu . shubhriShu . sahasreShu . tuvi.amagha .74.7.
In Hindi:
ऋषि : शुनःशेपः | देवता : इन्द्रः | छन्द : पङ्क्तिः | स्वर :
विषय : राजा और प्रजा के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : सर्व॑म् । प॒रि॒ऽक्रो॒शम् । ज॒हि॒ । ज॒म्भय॑ । कृ॒क॒दा॒श्व॑म् ॥ आ । तु । न॒: । इ॒न्द्र॒ । शं॒स॒य॒ । गोषु॑ । अश्वे॑षु । शु॒भ्रिषु॑ । स॒हस्रे॑षु । तु॒वि॒ऽम॒घ॒ ॥७४.७॥
पदार्थ : [हे राजन् !] (सर्वम्) प्रत्येक (परिक्रोशम्) निन्दक, (कृकदाश्वम्) कष्ट देनेवाले को (जहि) पहुँच और (जम्भय) मार डाल। (तुविमघ) हे महाधनी (इन्द्र) इन्द्र ! [बड़े प्रतापी राजन्] (तु) निश्चय करके (नः) हमको (सहस्रेषु) सहस्रों (शुभ्रिषु) शुभ गुणवाले (गोषु) विद्वानों और (अश्वेषु) कामों में व्यापक बलवानों में (आ) सब ओर से (शंसय) बड़ाईवाला कर ॥७॥"
भावार्थ : टिप्पणी :७−(सर्वम्) प्रत्येकम् (परिक्रोशम्) क्रुश आह्वाने शब्दे च-पचाद्यच्। परिक्रोशकम्। निन्दकम् (जहि) हन हिंसागत्योः। गच्छ। प्राप्नुहि (जम्भय) मारय (कृकदाश्वम) सृवृभूशुषिमुषिभ्यः कक्। उ० ३।४१। कृञ् हिंसायाम्-कक्। कृवापाजि०। उ० १।१। दाशृ दाने-उण्। अमि यणादेशः। पीडादातारम्। अन्यद् गतम् ॥