Atharvaveda / 20 / 82 / 1
यदि॑न्द्र॒ याव॑त॒स्त्वमे॒ताव॑द॒हमीशी॑य। स्तो॒तार॒मिद्दि॑धिषेय रदावसो॒ न पा॑प॒त्वाय॑ रासीय ॥ 1॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 82 | Paryay : | Mantra No : 1
In English:
Seer : vasiShThaH | Devta : indraH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadindra yaavatastvametaavadahamiishiiya. stotaaramiddidhiSheya radaavaso na paapatvaaya raasiiya . 1.
Component Words : yat . indra . yaavataH . tvam . etaavat . aham . iishiiya . stotaaram . it . didhiSheya . radavaso iti rada.avaso . na . paapa.atvaaya . raasiiya .82.1.N.
In Hindi:
ऋषि : वसिष्ठः | देवता : इन्द्रः | छन्द : प्रगाथः | स्वर :
विषय : राजपुरुषों और प्रजाजनों के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : यत् । इ॒न्द्र॒ । याव॑त: । त्वम् । ए॒ताव॑त् । अ॒हम् । ईशी॑य ॥ स्तो॒तार॑म् । इत् । दि॒धि॒षे॒य॒ । र॒द॒व॒सो॒ इति॑ रदऽवसो । न । पा॒प॒ऽत्वाय॑ । रा॒सी॒य॒ ॥८२.१॥
पदार्थ : (रदावसो) हे धनों के खोदनेवाले ! (इन्द्र) हे इन्द्र ! [बड़े ऐश्वर्यवाले राजन्] (त्वम्) तू (यावतः) जितने धन का [स्वामी है, उसमें से] (अहम्) मैं (एतावत्) इतने का (ईशीय) स्वामी हो जाऊँ, (यत्) जितने से (स्तोतारम्) गुणव्याख्याता [विद्वान्] को (इत्) अवश्य (दिधिषेय) पोषण करूँ और (पापत्वाय) पाप होने के लिये [उसको] (न) न (रासीय) दूँ ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :दोनों मन्त्र ऋग्वेद में हैं-७।३२।१८, १९। साम० उ० ९।२।९, मन्त्र १ साम०-पू० ४।२।८ ॥ १−(यत्) यावता धनेन (इन्द्र) परमैश्वर्यवन् राजन् (यावतः) यत्परिमाणस्य धनस्य (त्वम्) ईशिषे इति शेषः, तस्मात् इति च (एतावत्) षष्ठ्या लुक्। एतावतो धनस्य (अहम्) (ईशीय) ईश्वरः स्वामी भवेयम् (स्तोतारम्) गुणव्याख्यातारं विद्वांसम् (इत्) अवश्यम् (दिधिषेय) धि धारणे-सन्, विधिलिङ् आत्मनेपदं छान्दसम्। धर्तुमिच्छेयम्। धरेयम् (रदावसो) रद विलेखने-अच्। रदति उत्खनति वसूनि धनानि यस्तत्-सम्बुद्धौ (न) निषेधे (पापत्वाय) पापस्य भावाय (रासीय) दद्याम् ॥