Atharvaveda / 20 / 83 / 2
ये ग॑व्य॒ता मन॑सा॒ शत्रु॑माद॒भुर॑भिप्र॒घ्नन्ति॑ धृष्णु॒या। अध॑ स्मा नो मघवन्निन्द्र गिर्वणस्तनू॒पा अन्त॑मो भव ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 83 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : sha.myuH | Devta : indraH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ye gavyataa manasaa shatrumaadabhurabhipraghnanti dhRRiShNuyaa. adha smaa no maghavannindra girvaNastanuupaa antamo bhava . 2.
Component Words : ye . gavyataa . manasaa . shatrum . aa.adabhuH . abhi.apraghnanti . dhRRiShNu.ayaa . agha . sma . naH . magha.avan . indra . girvaNaH . tanuu.apaaH . antamaH . bhava .83.2.
In Hindi:
ऋषि : शंयुः | देवता : इन्द्रः | छन्द : प्रगाथः | स्वर :
विषय : राजा के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : ये । ग॒व्य॒ता । मन॑सा । शत्रु॑म् । आ॒ऽद॒भु: । अ॒भि॒ऽप्र॒घ्नन्ति॑ । धृ॒ष्णु॒ऽया ॥ अघ॑ । स्म॒ । न॒: । म॒घ॒ऽव॒न् । इ॒न्द्र॒ । गि॒र्व॒ण॒: । त॒नू॒ऽपा: । अन्त॑म: । भ॒व॒ ॥८३.२॥
पदार्थ : (ये) जो (धृष्णुया) निर्भय मनुष्य (गव्यता) भूमि चाहनेवाले (मनसा) मन से (शत्रुम्) वैरी को (अभिप्रघ्नन्ति) घेर लेते हैं और (आदभुः) मार डालते हैं, (मघवन्) हे महाधनी ! (गिर्वणः) हे स्तुतियों से सेवनीय (इन्द्र) इन्द्र ! [बड़े ऐश्वर्यवाले राजन्] (अध स्म) अवश्य ही (नः) हमारे (तनूपाः) शरीरों का रक्षक और (अन्तमः) अत्यन्त समीपवाला (भव) हो ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(ये) जनाः (गव्यता) गो-क्यच्, शतृ। गां भूमिमिच्छता (मनसा) चित्तेन (शत्रुम्) (आदभुः) लडर्थे लिट्। आदेभुः। समन्ताद् हिंसन्ति (अभिप्रघ्नन्ति) हन हिंसागत्योः। सर्वतः प्रगच्छन्ति। प्राप्नुवन्ति (धृष्णुया) सुपां सुलुक्०। पा० ७।१।३९। विभक्तेर्याच्। धृष्णवः। प्रगल्भाः (अध) अवश्यम् (स्म) एव (नः) अस्माकम् (मघवन्) हे बहुधनयुक्त (इन्द्र) परमैश्वर्यवन् राजन् (गिर्वणः) हे स्तुतिभिः सेवनीय (तनूपाः) शरीराणां रक्षकः (अन्तमः) अन्तिकतमः। अतिसमीपस्थः (भव) ॥