Atharvaveda / 20 / 107 / 15
सूर्यो॑ दे॒वीमु॒षसं॒ रोच॑मानां॒ मर्यो॒ न योषा॑म॒भ्ये᳡ति प॒श्चात्। यत्रा॒ नरो॑ देव॒यन्तो॑ यु॒गानि॑ वितन्व॒ते प्रति॑ भ॒द्राय॑ भ॒द्रम् ॥15॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 107 | Paryay : | Mantra No : 15
In English:
Seer : kutsaH | Devta : suuryaH | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : suuryo deviimuShasa.m rochamaanaa.m maryo na yoShaamabhye᳡ti pashchaat. yatraa naro devayanto yugaani vitanvate prati bhadraaya bhadram .15.
Component Words : suuryaH . deviim . uShasam . rochamaanaam . maryaH . na . yoShaam . abhi . eti . pashchaat . yatra . naraH . deva.ayantaH . yugaani . vi.atanvate . prati . bhadraaya . bhadram .107.15.
In Hindi:
ऋषि : कुत्सः | देवता : सूर्यः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : मन्त्र १३-१ परमात्मा और जीवात्मा के विषय का उपदेश।
पदपाठ : सूर्य॑: । दे॒वीम् । उ॒षस॑म् । रोच॑मानाम् । मर्य॑: । न । योषा॑म् । अ॒भि । ए॒ति॒ । प॒श्चात् ॥ यत्र॑ । नर॑: । दे॒व॒ऽयन्त॑: । यु॒गानि॑ । वि॒ऽत॒न्व॒ते । प्रति॑ । भ॒द्राय॑ । भ॒द्रम् ॥१०७.१५॥
पदार्थ : (सूर्यः) सूर्यमण्डल (देवीम्) देवी [दिव्यगुणवाली] (रोचमानाम्) रुचि करानेवाली (उषसम्) उषा [प्रभात वेला] के (पश्चात्) पीछे-पीछे (अभि) सब ओर से (एति) प्राप्त होता है, (न) जैसे (मर्यः) मनुष्य (योषाम्) अपनी स्त्री को [प्रीति से प्राप्त होता है], (यत्र) जहाँ [संसार के बीच] (देवयन्तः) व्यवहार चाहनेवाले (नरः) नर [नेता लोग] (भद्रम् प्रति) आनन्दस्वरूप परमात्मा के सामने (भद्राय) आनन्द के लिये (युगानि) युगों [वर्षों] को (वितन्वते) फैलाते हैं ॥१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :यह मन्त्र ऋग्वेद में है-१।११।२ ॥ १−(सूर्यः) सविता (देवीम्) दिव्यगुणयुक्ताम् (उषसम्) प्रभातवेलाम्। सन्धिकालम् (रोचमानाम्) रुचिकारिकाम् (मर्यः) पतिर्मनुष्यः (न) इव (योषाम्) स्वभार्याम् (अभि) सर्वतः (एति) प्राप्नोति (पश्चात्) (यत्र) यस्मिन् संसारे (नरः) नेतारः (देवयन्तः) व्यवहारान् कामयमानाः (युगानि) वर्षाणि (वितन्वते) विस्तारयन्ति (प्रति) अभिमुखीकृत्य (भद्राय) कल्याणाय (भद्रम्) सुखस्वरूपं परमात्मानम् ॥