Atharvaveda / 20 / 117 / 2
यस्ते॒ मदो॒ युज्य॒श्चारु॒रस्ति॒ येन॑ वृ॒त्राणि॑ हर्यश्व॒ हंसि॑। स त्वामि॑न्द्र प्रभूवसो ममत्तु ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 117 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : vasiShThaH | Devta : indraH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yaste mado yujyashchaarurasti yena vRRitraaNi haryashva ha.msi. sa tvaamindra prabhuuvaso mamattu . 2.
Component Words : yaH . te . madaH . yujyaH . chaaruH . asti . yena . vRRitraaNi . hari.aashva . ha.msi . yaH . tvaam . indra . prabhuvaso iti prabhu.avaso . mamattu .117.2.
In Hindi:
ऋषि : वसिष्ठः | देवता : इन्द्रः | छन्द : विराड्गायत्री | स्वर :
विषय : राजा के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : य: । ते॒ । मद॑: । युज्य॑: । चारु॑: । अस्ति॑ । येन॑ । वृ॒त्राणि॑ । ह॒रि॒ऽअ॒श्व॒ । हंसि॑ ॥ य: । त्वाम् । इ॒न्द्र॒ । प्र॒भु॒व॒सो॒ इति॑ प्रभुऽवसो । म॒म॒त्तु॒ ॥११७.२॥
पदार्थ : (हर्यश्व) हे फुरतीले घोड़ोंवाले ! (प्रभूवसो) हे समर्थ बसानेवाले [वा बहुत धनवाले] (इन्द्र) इन्द्र ! [बड़े ऐश्वर्यवाले राजन्] (यः) जो [तत्त्व रस] (ते) तेरे लिये (युज्यः) योग्य और (चारुः) सुन्दर (मदः) आनन्दकारी (अस्ति) है, और (येन) जिस [तत्त्व रस] से (वृत्राणि) शत्रुदलों को (हंसि) तू मारता है, (सः) वह [तत्त्वरस] (त्वाम्) तुझको (ममत्तु) आनन्द देवे ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(यः) तत्त्वरसः (ते) तुभ्यम् (मदः) हर्षकरः (युज्यः) युज-क्यप् योग्यः (चारुः) समीचीनः (अस्ति) (येन) तत्त्वरसेन (वृत्राणि) शत्रुदलानि (हर्यश्व) म० १। प्रापणशीलाश्वयुक्त (हंसि) नाशयसि (सः) तत्त्वरसः (त्वाम्) (इन्द्र) परमैश्वर्यवन् राजन् (प्रभूवसो) हे समर्थवासयितः। बहुधन (ममत्तु) मादयतु। हर्षयतु ॥