Atharvaveda / 20 / 135 / 12
त्वमि॑न्द्र क॒पोता॑य च्छिन्नप॒क्षाय॒ वञ्च॑ते। श्यामा॑कं प॒क्वं पीलु॑ च॒ वार॑स्मा॒ अकृ॑णोर्ब॒हुः ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 20 | Sukta : 135 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : | Devta : prajaapatirindrashch | Metre : tryavasaanaa ShaTpadaa shakvarii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : tvamindra kapotaaya chChinnapakShaaya va~nchate. shyaamaaka.m pakva.m piilu cha vaarasmaa akRRiNorbahuH . 12.
Component Words : tvam . indra . kapotaaya . ChinnapakShaaya . va~nchate . shyaamaakam . pakvam . piilu . cha . vaaH . asmai . akRRiNoH . bahuH .135.12.
In Hindi:
ऋषि : | देवता : प्रजापतिरिन्द्रश्च | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : मनुष्य के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : त्वम् । इ॑न्द्र । क॒पोता॑य । छिन्नप॒क्षाय॒ । वञ्च॑ते ॥ श्यामा॑कम् । प॒क्वम् । पीलु॑ । च॒ । वा: । अ॑स्मै॒ । अकृ॑णो: । ब॒हु: ॥१३५.१२॥
पदार्थ : (इन्द्र) हे इन्द्र ! [बड़े ऐश्वर्यवाले राजन्] (त्वम्) तूने (अस्मै) इस (छिन्नपक्षाय) कटे पंखवाले, (वञ्चते) चलते हुए (कपोताय) कबूतर को (पक्वम्) पका हुआ (श्यामाकम्) श्यामा [समा अन्न], (पीलु) पीलु [फल विशेष] (च) और (वाः) जल (बहुः) बहुत बार (अकृणोः) किया है ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(त्वम्) (इन्द्र) परमैश्वर्यवन् राजन् (कपोताय) पक्षिविशेषाय (छिन्नपक्षाय) (वञ्चते) वञ्चु गतौ−शतृ। गच्छते (श्यामाकम्) क्षुद्रधान्यभेदम् (पक्वम्) (पीलु) फलविशेषम् (च) (वाः) जलम् (अस्मै) प्रसिद्धाय (अकृणोः) कृतवानसि (बहुः) द्वित्रिचतुर्भ्यः सुच्। पा० ।४।१८। इति सुच् बाहुलकात्। बहुवारम् ॥