vedyog.net

In English:

Seer : sindhukShitpraiyamedhaH | Devta : nadyaH | Metre : jagatii | Tone : niShaadaH

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready

Verse : abhi tvaa sindho shishuminna maataro vaashraa arShanti payaseva dhenavaH . raajeva yudhvaa nayasi tvamitsichau yadaasaamagra.m pravataaminakShasi .

Component Words :
abhi . tvaa . sindho iti . shishum . it . na . maataraH . vaashraaH . arShanti . payasaa.aiva . dhenavaH . raajaa.aiva . yudhvaa . nayasi . tvam . it . sichau . yat . aasaam . agram . pra.avataam . inakShasi . 10.75.4

---

In Hindi:

ऋषि : सिन्धुक्षित्प्रैयमेधः | देवता : नद्यः | छन्द : जगती | स्वर : निषादः

विषय :

पदपाठ : अ॒भि । त्वा॒ । सिन्धो॒ इति॑ । शिशु॑म् । इत् । न । मा॒तरः॑ । वा॒श्राः । अ॒र्ष॒न्ति॒ । पय॑साऽइव । धे॒नवः॑ । राजा॑ऽइव । युध्वा॑ । न॒य॒सि॒ । त्वम् । इत् । सिचौ॑ । यत् । आ॒सा॒म् । अग्र॑म् । प्र॒ऽवता॑म् । इन॑क्षसि ॥ १०.७५.४

पदार्थ : (सिन्धो) हे स्यन्दनशील अन्तरिक्षस्थ जलसमूह ! (वाश्रा मातरः) कामना करती हुई माताओं (धेनवः-इव) गौओं की भाँति नदियाँ (पयसा) जलहेतु से (त्वा शिशुम्) तुझ जलदाता को आश्रित करके बहती हैं (त्वं राजा-इव युध्वा नयसि) जैसे योद्धा राजा अपने सैनिकों को लेता जाता है, ऐसे तू नदियों को पृथिवीपृष्ठ पर ले जाता है (आसां प्रवताम्-अग्रम्) इन नदियों के आगे बहने को (सिचौ-इनक्षसि) सींचने के स्थान पर प्रेरित करता है ॥४॥

भावार्थ : नदियाँ पृथिवी पर बहती हैं, पृथिवीपृष्ठ को सींचने के लिये, अन्तरिक्ष का जलसमूह इनका प्रेरक है ॥४॥

---

In Sanskrit:

ऋषि : सिन्धुक्षित्प्रैयमेधः | देवता : नद्यः | छन्द : जगती | स्वर : निषादः

पदपाठ : अ॒भि । त्वा॒ । सिन्धो॒ इति॑ । शिशु॑म् । इत् । न । मा॒तरः॑ । वा॒श्राः । अ॒र्ष॒न्ति॒ । पय॑साऽइव । धे॒नवः॑ । राजा॑ऽइव । युध्वा॑ । न॒य॒सि॒ । त्वम् । इत् । सिचौ॑ । यत् । आ॒सा॒म् । अग्र॑म् । प्र॒ऽवता॑म् । इन॑क्षसि ॥ १०.७५.४

भावार्थ :