Rigveda / 10 / 163 / 6
अङ्गा॑दङ्गा॒ल्लोम्नो॑लोम्नो जा॒तं पर्व॑णिपर्वणि । यक्ष्मं॒ सर्व॑स्मादा॒त्मन॒स्तमि॒दं वि वृ॑हामि ते ॥
Veda : Rigveda | Mandal : 10 | Sukta : 163 | Mantra No : 6
In English:
Seer : vivRRihaa kaashyapaH | Devta : yakShmaghnam | Metre : anuShTup | Tone : gaandhaaraH
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready
Verse : a~Ngaada~Ngaallomnolomno jaata.m parvaNiparvaNi . yakShma.m sarvasmaadaatmanastamida.m vi vRRihaami te .
Component Words : a~Ngaat.aa~Ngaat . lomnaH.alomnaH . jaatam . parvaNi.aparvaNi . yakShmam . sarvasmaat . aatmanaH . tam . idam . vi . vRRihaami . te . 10.163.6
In Hindi:
ऋषि : विवृहा काश्यपः | देवता : यक्ष्मघ्नम् | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
विषय :
पदपाठ : अङ्गा॑त्ऽअङ्गात् । लोम्नः॑ऽलोम्नः । जा॒तम् । पर्व॑णिऽपर्वणि । यक्ष्म॑म् । सर्व॑स्मात् । आ॒त्मनः॑ । तम् । इ॒दम् । वि । वृ॒हा॒मि॒ । ते॒ ॥ १०.१६३.६
पदार्थ : (अङ्गात्-अङ्गात्) अङ्गमात्र से (लोम्नः लोम्नः) प्रत्येक लोमयुक्त स्थान से (पर्वणिपर्वणि-जातम्) प्रतिपर्व-जोड़ में उत्पन्न (यक्ष्मम्) रोग को (सर्वस्मात्-आत्मनः) सारे शरीर से (ते) तेरे (तम्-इदम्) इस रोग को (वि वृहामि) दूर करता हूँ ॥६॥
भावार्थ : कुशल वैद्य को प्रत्येक अङ्ग, प्रत्येक जोड़, प्रत्येक लोमस्थान तथा सारे शरीर से रोग को बाहर निकाल देना चाहिये ॥६॥
In Sanskrit:
ऋषि : विवृहा काश्यपः | देवता : यक्ष्मघ्नम् | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर : गान्धारः
पदपाठ : अङ्गा॑त्ऽअङ्गात् । लोम्नः॑ऽलोम्नः । जा॒तम् । पर्व॑णिऽपर्वणि । यक्ष्म॑म् । सर्व॑स्मात् । आ॒त्मनः॑ । तम् । इ॒दम् । वि । वृ॒हा॒मि॒ । ते॒ ॥ १०.१६३.६
भावार्थ :