Atharvaveda / 4 / 40 / 3
ये प॒श्चाज्जुह्व॑ति जातवेदः प्र॒तीच्या॑ दि॒शोऽभि॒दास॑न्त्य॒स्मान्। वरु॑णमृ॒त्वा ते परा॑ञ्चो व्यथन्तां प्र॒त्यगे॑नान्प्रतिस॒रेण॑ हन्मि ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 4 | Sukta : 40 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : shukraH | Devta : varuNaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ye pashchaajjuhvati jaatavedaH pratiichyaa disho.abhidaasantyasmaan. varuNamRRitvaa te paraa~ncho vyathantaa.m pratyagenaanpratisareNa hanmi . 3.
Component Words : ye . pashchaat . juhvati . jaata.avedaH . pratiichyaaH . dishaH . abhi.adaasanti . asmaan . varuNam . RRitvaa . te . paraa~nchaH . vyathantaam . pratyak . enaan . prati.asareNa . hanmi .40.3.
In Hindi:
ऋषि : शुक्रः | देवता : वरुणः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रु के नाश करने का उपदेश।
पदपाठ : ये । प॒श्चात् । जुह्व॑ति । जा॒त॒ऽवे॒द॒: । प्र॒तीच्या॑: । दि॒श: । अ॒भि॒ऽदास॑न्ति । अ॒स्मान् । वरु॑णम् । ऋ॒त्वा । ते । परा॑ञ्च: । व्य॒थ॒न्ता॒म् । प्र॒त्यक् । ए॒ना॒न् । प्र॒ति॒ऽस॒रेण॑ । ह॒न्मि॒ ॥४०.३॥
पदार्थ : (जातवेदः) हे ज्ञानवान् परमेश्वर! (ये) जो लोग (पश्चात्) पीछे की ओर में (प्रतीच्याः) पश्चिम वा पीछेवाली (दिशः) दिशा से (अस्मान्) हमको (जुह्वति) खाते और (अभिदासन्ति) चढ़ाई करते हैं। (ते) वे वरुणम् [तुझ] सर्वश्रेष्ठ को (ऋत्वा) पाकर (पराञ्चः) पीठ देते हुए (व्यथन्ताम्) व्यथा में पड़ें। (एनान्) इनको (प्रतिसरेण) [तुझ] अग्रगामी के साथ (प्रत्यक्) उलटा (हन्मि) मैं मारता हूँ ॥३॥"
भावार्थ : मनुष्य परमेश्वर में भक्ति करके पुरुषार्थपूर्वक अपने आत्मिक और शारीरिक शत्रुओं का नाश करें॥
टिप्पणी :३−(पश्चात्) पश्चात्। पा० ५।३।३२। इति अपरं−आति, पश्चभावः पश्चाद् देशे (प्रतीच्याः) अ० ३।२६।३। पश्चिमायाः। पश्चाद्भागे स्थितायाः (वरुणम्) वरणीयं श्रेष्ठं त्वाम् ॥