Atharvaveda / 5 / 15 / 4
चत॑स्रश्च मे चत्वारिं॒शच्च॑ मेऽपव॒क्तार॑ ओषधे। ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 15 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : vishvaamitraH | Devta : madhulauShadhiH | Metre : purastaadbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : chatasrashcha me chatvaari.mshachcha me.apavaktaara oShadhe. RRitajaata RRitaavari madhu me madhulaa karaH . 4.
Component Words : chatasraH . cha . me . chatvaari.mshat . cha . me . apa.avaktaaraH . oShadhe . RRita.ajaate . RRita.avaari . madhu . me . madhulaa . karaH.15.4.
In Hindi:
ऋषि : विश्वामित्रः | देवता : मधुलौषधिः | छन्द : पुरस्ताद्बृहती | स्वर :
विषय : विघ्नों के हटाने का उपदेश।
पदपाठ : चत॑स्र: । च॒ । मे॒ । च॒त्वा॒रिं॒शत् । च॒ । मे॒ । अ॒प॒ऽव॒क्तार॑: । ओ॒ष॒धे॒ । ऋत॑ऽजाते । ऋत॑ऽवारि । मधु॑ । मे॒ । म॒धु॒ला । क॒र॒:॥१५.४॥
पदार्थ : (मे) मेरे लिये (चतस्रः) चार (च च) और (मे) मेरे लिये (चत्वारिंशत्) चालीस (अपवक्तारः) निन्दा करनेवाले व्यवहार हैं, (ऋतजाते) हे सत्य में उत्पन्न हुयी, (ऋतावरि) हे सत्यशील, (ओषधे) हे तापनाशक शक्ति परमेश्वर ! (मधुला) ज्ञान वा मिठास देनेवाली तू (मे) मेरे लिये (मधु) ज्ञान वा मिठास (करः) कर ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(एका) एकसंख्या (च च) समुच्चये (मे) मह्यम् (दश) (अपवक्तारः) निन्दका व्यवहाराः (ओषधे) हे तापनाशिके शक्ते परमेश्वर (ऋतजाते) सत्येनोत्पन्ने (ऋतावरि) अ० ३।१३।७। ऋत−वनिप्। हे सत्यशीले (मधु) ज्ञानं माधुर्य्यं वा (मधुला) मधु+ला दाने−क। मधुनो ज्ञानस्य माधुर्यस्य वा दात्री (करः) लेटि रूपम्। त्वं कुर्याः ॥