Atharvaveda / 5 / 15 / 5
पञ्च॑ च मे पञ्चा॒शच्च॑ मेऽपव॒क्तार॑ ओषधे। ऋत॑जात॒ ऋता॑वरि॒ मधु॑ मे मधु॒ला क॑रः ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 15 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : vishvaamitraH | Devta : madhulauShadhiH | Metre : bhuriganuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pa~ncha cha me pa~nchaashachcha me.apavaktaara oShadhe. RRitajaata RRitaavari madhu me madhulaa karaH . 5.
Component Words : pa~ncha . cha . me . pa~nchaashat . cha . me . apa.avaktaaraH . oShadhe . RRita.ajaate . RRita.avaari . madhu . me . madhulaa . karaH.15.5.
In Hindi:
ऋषि : विश्वामित्रः | देवता : मधुलौषधिः | छन्द : भुरिगनुष्टुप् | स्वर :
विषय : विघ्नों के हटाने का उपदेश।
पदपाठ : पञ्च॑ । च॒ । मे॒ । प॒ञ्चा॒शत् । च॒ । मे॒ । अ॒प॒ऽव॒क्तार॑: । ओ॒ष॒धे॒ । ऋत॑ऽजाते । ऋत॑ऽवारि । मधु॑ । मे॒ । म॒धु॒ला । क॒र॒:॥१५.५॥
पदार्थ : (मे) मेरे लिये (पञ्च) पाँच (च च) और (मे) मेरे लिये (पञ्चाशत्) पचास (अपवक्तारः) निन्दा करनेवाले व्यवहार हैं, (ऋतजाते) हे सत्य में उत्पन्न हुयी, (ऋतावरि) हे सत्यशील, (ओषधे) हे तापनाशक शक्ति परमेश्वर ! (मधुला) ज्ञान वा मिठास देनेवाली तू (मे) मेरे लिये (मधु) ज्ञान वा मिठास (करः) कर ॥५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१−(एका) एकसंख्या (च च) समुच्चये (मे) मह्यम् (दश) (अपवक्तारः) निन्दका व्यवहाराः (ओषधे) हे तापनाशिके शक्ते परमेश्वर (ऋतजाते) सत्येनोत्पन्ने (ऋतावरि) अ० ३।१३।७। ऋत−वनिप्। हे सत्यशीले (मधु) ज्ञानं माधुर्य्यं वा (मधुला) मधु+ला दाने−क। मधुनो ज्ञानस्य माधुर्यस्य वा दात्री (करः) लेटि रूपम्। त्वं कुर्याः ॥