Atharvaveda / 5 / 21 / 4
यथा॑ मृ॒गाः सं॑वि॒जन्त॑ आर॒ण्याः पुरु॑षा॒दधि॑। ए॒वा त्वं दु॑न्दुभे॒ऽमित्रा॑न॒भि क्र॑न्द॒ प्र त्रा॑स॒याथो॑ चि॒त्तानि॑ मोहय ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 21 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : brahmaa | Devta : vaanaspatyo dundubhiH | Metre : pathyaapa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yathaa mRRigaaH sa.mvijanta aaraNyaaH puruShaadadhi. evaa tva.m dundubhe.amitraanabhi kranda pra traasayaatho chittaani mohaya . 4.
Component Words : yathaa . mRRigaaH . sam.avijante . aaraNyaaH . puruShaat .adhi . eva . tvam . dundubhe . amitraan . abhi . kranda . pra . traasaya . atho.aiti . chittaani . mohaya .21.4.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : वानस्पत्यो दुन्दुभिः | छन्द : पथ्यापङ्क्तिः | स्वर :
विषय : शत्रुओं को जीतने को उपदेश।
पदपाठ : यथा॑ । मृ॒गा: । स॒म्ऽवि॒जन्ते॑ । आ॒र॒ण्या: । पुरु॑षात् ।अधि॑ । ए॒व । त्वम् । दु॒न्दु॒भे॒ । अ॒मित्रा॑न् । अ॒भि । क्र॒न्द॒ । प्र । त्रा॒स॒य॒ । अथो॒ऽइति॑ । चि॒त्तानि॑ । मो॒ह॒य॒ ॥२१.४॥
पदार्थ : (यथा) जैसे (आरण्याः) वनवासी (मृगाः) पशु (पुरुषात्) मनुष्य से (अधि) अतिशय (संविजन्ते) डरकर भागते हैं, (एव) वैसे ही (दुन्दुभे) हे दुन्दुभि ! (त्वम्) तू (अमित्रान् अभि) वैरियों पर (क्रन्द) गर्ज, और (प्र त्रासय) डरा दे (अथो) और भी (चित्तानि) उनके चित्तों को (मोहय) घबड़ा दे ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४−(यथा) येन प्रकारेण (मृगाः) अन्वेष्टारः पशवः (संविजन्ते) ओविजी भयचलनयोः। भयेन चलन्ति (आरण्याः) अरण्य−अण्। वनजाताः (पुरुषात्) मनुष्यात् (अधि) अत्यन्तम् (एव) एवम् (त्वम्) (दुन्दुभे) (अमित्रान्) पीडाप्रदान् शत्रून् (अभि) प्रति (क्रन्द) गर्ज (प्र) प्रकर्षेण (त्रासय) भयं प्रापय (अथो) अपि च (चित्तानि) शत्रुमनांसि (मोहय) व्याकुलीकुरु ॥